Gần một năm sau, ngày 3 tháng 2 năm 2000, ông Trường đột ngột xuất hiện cùng với luật sư của mình, trong một cuộc họp báo, cho biết đã nộp đơn lên toà thượng thẩm của quận Orange County, để kiện thành phố Westminster cùng nhiều nhân vật khác , kể cả viên cảnh sát truởng của thành phố này, vì đã "vi phạm quyền tự do ngôn luận của ông ta" (violating his free speech rights), và đòi bồi thường bốn triệu Mỹ Kim – theo như tường thuật của phóng viên Mai Trần của nhật báo Los Angeles Times ( số ra ngày 4 tháng 2 năm 2000, phát hành từ Los Angeles).

Cùng thời điểm ông Trường bị vào tù vì tội sang băng lậu. Tại Việt Nam, vào ngày 7 tháng 3 năm 99, một nguời đàn ông khác tên Lê Văn Hạnh cũng bị bắt khi đang rải đinh trên đoạn đuờng từ cầu Rạch Chiếc đến ngã tư RMK. Ông Hạnh cư trú tại làng Phước Long A (Quận IX), làm nghề vá vỏ xe, vì không kiếm đủ ăn nên đã dùng căm xe đạp cắt khúc, đập dập hai đầu và bẻ cong thành hình chữ Z, rồi đem rải trên xa lộ cho xe cán phải xẹp lốp để có thêm khách hàng. Toà án nhân dân huyện Thủ Ðức (Việt Nam) kết án ông ta tám năm tù, về tội phá hoại tài sản của nhân dân - theo tin nhật báo Thời Luận, phát hành từ Los Angeles, số ra ngày 10 tháng 7 năm 99.

Không hiểu khi bị bắt thì ông Hạnh cầm mấy cái đinh trong tay hay còn dấu bao nhiêu cái đinh trong túi, tang vật dùng để "phá hoại tài sản của nhân dân", khiến ông ta phải lãnh án đến 8 năm tù ở. Riêng ông Truờng - theo ký giả Catherine K. Enders, của nhật báo The Orange County Register, số ra ngày 4 tháng 2 năm 2000 – đã bị cảnh sát lục soát tiệm và tịch thu 147 đầu máy, cùng với 15.000 ngàn băng video, vì tin rằng ông đã phạm tội sang băng lậu. Ông Trường chỉ bị giam 90 ngày, đóng 200 đô la tiền phạt …;tuy thế, luật sư của ông ta cũng đã khiếu tố bản án này.

Ðã tám tháng trôi qua ( nếu tình từ ngày 24 tháng 6 năm 99, ngày mà toà án nhân dân huyện Thủ Ðức kết án ông Lê Văn Hạnh 8 năm tù về tội rải đinh cho xe đạp cán) nhưng "chưa" thấy chính cá nhân ông Hạnh hay luật sư của đương sự ,nếu có, kháng cáo hoặc khiếu tố gì về bản án nặng nề này. Trong tương lai (rất không gần), hơn bẩy năm nữa, nếu "học tập tốt", ông Lê Văn Hạnh mới được "tạm tha" cho về để địa phương quản lý.

Ðến lúc đó ông ta sẽ đâm đơn kiện huyện Thủ Ðức và nhân viên công quyền ở nơi đây hay không…(e) là chuyện còn hơi sớm để bàn. Và cũng chả ai "dám" bàn luận về một chuyện "phạm thuợng" như thế, ở Việt Nam . Nơi đây - theo truyền thống, từ nhiều thập niên qua - người ta giữ im lặng truớc những cảnh sống thê thảm, tả tơi như cái thứ đời sống của ông Lê Văn Hạnh. Gần đây, những mảnh đời tối tăm mù mịt như trưòng hợp của ông Hạnh mới được đưa lên mặt báo để…mua vui! Chuyện rải đinh cho xep đạp cán, với bản án tám năm tù, đuợc báo chí trong nuớc mô tả một cách hết sức bình thuờng y như chuyện "xe cán chó". Không ai thèm quan tâm đến chuyện hệ thống pháp lý mù loà và bất nhân của nhà nước CHXHCNVN đã cán ngang qua cuộc đời (vốn đã te tua và bầm dập) của ông Lê Văn Hạnh. Cũng không mấy ai để ý đến cái cách trình bầy vấn đề theo kiểu "cả vú lấp miệng em - mồm năm mép muời - vừa đánh trống vừa ăn cướp", đổ diệt mọi tội lỗi cho nạn nhân (blame the victim) của những nguời đang cầm bút ở Việt Nam .

Chuyện (dài) của ông Trần Trường thì khác hẳn. Trong hai tháng liền, từ tháng một đến tháng ba năm 99, ông Truờng là ngưòi Việt Nam đuợc giới truyền thông khắp nơi nhắc đến nhiều nhất. Sau khi Trần Truờng bị bắt, nhật báo The Orange County Register còn cử phóng viên Phan Trần Hiếu, và nhiếp ảnh viên Eugeune Garcia về Việt Nam, đến tận nơi ông Truờng sinh truởng, để tìm hiểu "thân thế và sự nghiệp" của ông ta – nhân vật (mà theo họ) đã là một trong những biểu tượng của "cội nguồn bất an" trong cộng đồng người Việt hải ngoại.

Rồi ngay sau khi ông Truờng tổ chức họp báo vào ngày 3 tháng 2 vừa qua, hai nhật báo lớn nhất của miền Nam California – Los Angeles Times và The Orange County Register - đều có bài viết về chuyện này (như đã dẫn) và đăng hình ảnh của ông ta. Ông đứng chống nạnh, vẻ mặt phởn phơ, bên ngoài toà án của thành phố Santa Ana, ve áo vét có gắn huy hiệu và cờ búa liềm của nuớc CHXHCNVN – như một hình thức khiêu khích và thách thức.

Theo phóng viên Phan Trần Hiếu, , ông Trần Truờng sinh năm 1960 tại một làng quê nghèo khốn. Gia đình ông di cư từ miền Bắc Việt Nam vào miền Nam lánh nạn cộng sản năm 1954. Hiểm hoạ cộng sản lan đến miền Nam hai muơi mốt năm sau đó, năm 1975. Năm năm sau, năm 1980, khi mà bố mẹ ông Truờng không còn đủ sức để chạy khỏi hiểm hoạ của cộng sản nưã thì ông ta cùng với anh chị em đã vuợt biển để lánh nạn cộng sản thêm một lần nữa.

Ông Truờng đã tìm được tự do ở California, Hoa Kỳ và đang dùng quyền tự do để trưng bầy những biểu tượng của cái chế độ đã khiến cho gia đình ông ta (từ thế hệ này đến thế hệ khác ) phải chốn chạy và ly tán. Theo ông Truờng , việc làm của mình mới đích thực có ý nghĩa của sự tự do và ông muốn dậy cho cộng đồng nguời Việt về điều đó. "What I want is to teach my community what real freedom means"- nếu ghi nguyên văn theo phóng viên Phan Trần Hiếu, trong cuốn Roots Of Unrest, do nhật báo The Orange County Register xuất bản năm 99.

Ở Việt Nam, ông Lê Văn Hạnh không phải là nạn nhân duy nhất bị qui chụp là thủ phạm phá hoại tài sản nhân dân. Chính xác hơn, những kẻ bất hạnh như ông Hạnh chỉ là nạn nhân của một chế độ chỉ có khả năng phá hoại cuộc sống của mọi con nguời (không may) sống duới sự cai trị hà khắc và bất nhân của nó. Ðây cũng là điều mà những nguời cầm quyền ở Việt Nam , đã sử dụng cũng như lạm dụng quyền lực của họ trong lãnh vực truyền thông, cố che dấu đến cùng.

Tuơng tự, ông Trần Truờng cũng không phải là nguời Việt tị nạn duy nhất đang sử dụng và lạm dụng quyền tự do ngôn luận của mình nơi những phần đất bao dung cho ông đi lánh nạn.

Ở miền Bắc California Hoa Kỳ, nơi có đông đảo nguời Việt tị nạn định cư, nơi đuợc mệnh danh là "thung lũng tình thương" đã biến thành "thung lũng hận thù" bởi cách xử dụng quyền tự do ngôn luận của giới truyền thông tại địa phuơng này – theo như ghi nhận của Lâm Văn Sang, trong mục Sổ Tay Cộng Ðồng (Việt Mercury, phát hành tại San Jose, California, số ra ngày 4 tháng 2 năm 2000),.

Xử dụng (và lạm dụng) những phuơng tiện truyền thông để ném nón cối vào mặt nhau , để "đánh vào kẻ thù thì ít đánh vào anh em ta thì nhiều" (nếu trích dẫn nguyên văn lời phát biểu của chính những nguời trong cuộc, qua bài báo vừa dẫn), và biến những sinh hoạt cộng đồng thành những hoạt động "gió tanh mưa máu" không phải chỉ xẩy ra ở Thung Lũng Hoa Vàng của miền Bắc California hay ở phố Bolsa của miền Nam tiểu bang này. Nó xẩy ra hầu như ở khắp mọi nơi có nguời tị nạn đi tìm tự do quần tụ, và đã xẩy ra từ lâu lắm rồi.

Gần đây, cùng với sự tiến bộ của kỹ thuật của ngành truyền thông, sự lạm dụng quyền tự do ngôn luận trong cộng đồng nguời Việt hải ngoại, nhờ thế, cũng tiến bộ theo. Qúi vị văn thi sĩ - "những nguời huớng dẫn dư luận" – đã bắét đầu mang đời tư của nhau lên…luới! Cùng với sự nâng cấp của kỹ thuật truyền thông, nguời ta ghi nhận sự "xuống cấp" thê thảm, nếu không muốn nói là sa đọa, của những nguời cầm viết Việt Nam ở hải ngoại.

Khi qúi vị thức giả thuộc hàng truởng thuợng, những danh gia, những danh sĩ, những yếu nhân của cộng đồng… còn chưa biết xử dụng quyền tự do ngôn luận của mình cho phải cách thì thái độ trân tráo, lố bịch của môït thanh niên Việt Nam quê mùa thất học như "cậu" Trần Truờng – nghĩ cho cùng – không có gì đáng trách. Cũng chả có gì là ngạc nhiên (nếu như) Trần Truờng đang đuợc xử dụng như một con rối bởi chính kẻ thù chung của tất cả chúng ta, với hậu ý mà không cần tinh mắt lắm vẫn có thể nhận ra.
 
                       Tưởng Năng Tiến