Chuyện mẹ mình trong thế giới trẻ con, chắn chắc, đứa bé nào cũng biết. Chuyện mẹ mìn trong thế giới người lớn, chưa chắc, mọi người đều biết.

Ngày 25 tháng 1 măm 99, báo Nhân Dân đăng lại thông  cáo của sứ quán CHXHCNViệt Nam tại Mỹ - về việc ông Trần Trường treo cờ búa liềm ở phố  Bolsa, thành phố Wesminster, theo đó có đoạn như sau:"Việt Nam và Mỹ  đã bình thường hóa    quan hệ ngoại giao và trong năm 1997 đã trao đổi Ðại sứ giữa hai nước. Dựa trên tiêu chuẩn ngoại giao, hai nước đã công nhận Quốc kỳ của nhau. Do đó việc trưng bầy hoặc treo Quốc kỳ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở bất cứ nơi nào tại Mỹ là hợp pháp và cần được luật pháp Mỹ bảo vệ. Ðại sứ quán Việt nam quan tâm sâu sắc và cực lực phản đối những hành động bạo lực chống lại ông Trần Trường và đòi rằng, quyền bầy tỏ lòng tin cũng như cuộc sống của ông Trần Trường phải được tôn trọng và bảo vệ".

Hai hôm sau, báo Nhân Dân số ra ngày 27 tháng 1 đăng thêm lời phát biểu của phát ngôn viên bộ ngoại giao VN là:" Chúng tôi cho rằng  việc làm của ông Trần Trường cần được các cơ quan pháp luật của Mỹ, đặc biệt là chính quyền sở tại nơi ông Trần Trường sinh sống bảo vệ." Cũøng trên số báo này, người ta thấy có ý kiến của một độc giả ẩn danh (hiện đang sinh sống ở Ontario, Canada) về sự kiện trên :"Việc hành hung ông Trần Trường ở thành phố Los Angeles ngày 17 - 1- 99 gây chấn động lương tâm những con người, cả người sống lẫn người chết, đã đấu tranh cho các quyền cơ bản của con người, trong đó có quyền tự do ngôn luận."

Người ngoại cuộc, nếu chỉ đọc báo Nhân Dân trong những ngày vừa qua, đều cảm thấy hài lòng về việc làm của nhà nước CHXHCN Việt Nam và yên tâm cho những người Việt đang sống đời lưu lạc. Họ được chính phủ Việt Nam quan tâm một cách thiết tha, và chính họ cũng sẵn sàng lên tiếng bênh vực cho nhau - khi cần.

Hôm sau nữa - ngày 28 tháng 1 năm 99,  qua sự chuyển giao của nhóm Thông Ðiệp Xanh - nhiều cơ quan truyền thông nhận được điện thư  của Cộng Ðồng Người Việt Ở  Nga. Lá thư "kính báo" về chuyện một người Việt khác, ông Tạ Vân Sơn "đã bị    công an thành phố Mátxcơva thủ đô Liên Bang Nga đánh chết tại đồn 67 vào ngày 14 tháng 1 năm 99, để lại vợ và con nhỏ. Phía công an Nga phủ nhận hành động dã man của mình."

Ngoài ra, bức thư  còn có nhiều chi tiết liên quan đến đới sống bất an của những người Việt tại Nga khiến cho người đọc phải quan ngại . Xin ghi lại đôi đoạn ngắn:

"Chúng tôi không được bảo vệ không những bởi những cơ quan hành pháp và tư pháp nước sở tại mà còn không được bảo vệ bởi chính sứ quán của mình, cơ quan đại diện cho nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam để bảo vệ quyền lợi người Việt Nam tại nước ngoài... Nói chung, người Việt nam sống tại Liên Bang Nga bao giờ cũng có cảm giác sợ hãi và bất an. Sự vi phạm nhân quyền đối với người Việt nam xẩy ra thường xuyên nói nôm na là như cơm bữa."
...

"Nhưng chúng tôi không có tiếng nói nào, thưa quí vị, cũng như có thể bị truy bức cả phía Nga lẫn phía Việt. Bởi vậy thưa quí vị, chúng tôi gủi đến quí vị bức thư này ngỏ hầu nhờ ảnh hưởng của quí vị ở các nước khác tác động lên các cơ quan chức năng,  đồng thời đưa lên mặt báo để cho nhân loại toàn thế giới và toàn thể cộng đồng người Việt được biết sự ngang ngược và chà đạp nhân phẩm đối với công dân Việt Nam của công an Nga."
...

"Xin đừng lãng quên chúng tôi."

Sự kêu cứu thống thiết của cộng đồng người Việt ở Nga không phải là không có nguyên do. Ông Tạ Vân Sơn bị đánh chết tại nước Nga ba ngày trước khi ông Trần Văn Trường chưng hình ông Hồ Chí Minh ở Hoa Kỳ.  Cho đến nay, báo Nhân Dân và bộ ngoại giao Việt Nam hoàn toàn giữ thái độ im lặng trước cái chết mang nhiều nghi vấn này.

Tương tự,  qua bài báo "Tranh Chấp Lao động Tìm Nguyên Nhân Từ Khác Biệt Văn Hóa" của phó tiến sĩ  Nguyễn Minh Hòa -  trên báo Nhân Dân số ra  ngày 19 tháng 1 năm 99 - độc giả được biết là công nhân Việt Nam làm việc tại Nam hàn thường   xuyên bị hành hung bởi chủ nhân. Tuy nhiên, theo tác giả thì  đây là chuyện thường xẩy ra giữa chủ và thợ ở Ðại Hàn (?).  Riêng với  công nhân Việt Nam, do sự khác biệt văn hóa (dễ gây ra hiểu lầm và ngộ nhận) nên bị chủ nhân đánh đập thường xuyên hơn, thế thôi. Báo Nhân Dân và bộ ngoại giao Việt Nam cũng không đưa ra một lời bình luận nào về vấn đề này.

Người Việt tha hương không phải chỉ sống lưu lạc tại Mỹ, tại Nga, tại Ðức, tại Gia Nã Ðại hay tại Ðại Hàn... Nhật báo Thời Luận - phát hành từ  Los Angeles, số ra ngày 21 tháng 1 năm 99 -  đã trích dẫn từ thống kê của Quỹ Nhi Ðồng Quốc Tế của  Liên Hiệp Quốc Là có "khoảng 10, 000 trẻ gái Việt Nam, tuổi dưới 16, đang hành nghề mãi dâm ở Cam Bốt. Ða số các em này đã bị bán qua ngã biên giới đường bộ."

Ðó chỉ là chuyện ở biên giới phía Tây.  Có bao nhiêu ngàn bé gái Việt Nam bị đưa ra khỏi nước, và bị mua bán trao đổi như những món hàng ở  những thành phố Trung Hoa ráp gianh phía Bắc  trong mấy năm vừa rồi ?  Ba thập niên qua, có bao nhiêu phụ nữ Việt Nam bỏ nước ra đi bằng biển Ðông và hiện "...có nhiều bằng chứng cho thấy rằng một số thiếu nữ Việt Nam bị bắt cóc trước đây hiện đang sinh sống đau đó tại Thái Lan, Singapore và tại các vùng biên giới Mã Lai" - theo như  ghi nhận của tổ chức Vietnam & the World Foundation, qua chương trình "Xin đừng Quên Tôi" (Forget Me Not). Tổ chức này cũng kêu gọi mọi người nếu  biết bất cứ tin tức nào có liên quan đến cô gái bị hải tặc bắt cóc xin liên lạc với họ ở địa chỉ P. O. Box 4108, Hungtinton Beach, CA 92605 - 4018, USA.

Sao không bao giờ thấy hay nghe một lời kêu gọi giản dị, chân thật tương tự  như  vậy từ báo Nhân Dân hay từ bộ ngoại giao của nước CHXHCN Việt Nam ?

Trở lại chuyện ông Trần Văn Trường.  Chuyện gì  đã xẩy ra cho ông khiến bộ ngoại giao, báo Nhân Dân và độc giả " ẩn danh" của tờ báo này âu lo đến thế  ?  Ký giả Rachel Tuinstra của nhật báo The Orange County Register đã tường thuật hôm 19 tháng 1 năm 99 như sau:

"Hundred of people, many Vietnamese immigrants, poured into a shopping center Monday to protest a picture of communist leader Ho Chi Minh that had been hung in a video rental store.

By 1 p.m. , as many as 400 people filled the center's Bolsa Avenue parking lot in Little Saigon, forcing police to close the area off to vehicles, said police Lt. Bill Lewis.

Police convinced Tran Van Truong, 37, the owner of HiTek video store, to close an hour later. As Truong left his store with a police escort, someone hit him in the back of the head. There was no visible injuries, but parademics took Truong to a hospital  and police filed an assault report."

Xin tạm dịch: "Hàng trăm người, phần lớn là di dân Việt Nam, đổ xô  về một khu thương xá hôm thứ Hai để phản đối một bức hình của lãnh tụ cộng sản Hồ Chí Minh treo trong một tiệm cho thuê video. Khỏang 1 giờ trưa, đã có chừng 400 người đến bãi đậu xe của khu Little Saigon khiến cảnh sát phải ngăn không cho xe vào khu vực này nữa, theo lời của trung úy cảnh sát Bill Lewis. Cảnh sát thuyết phục ông Trần Trường , 37 tuổi, đóng cửa tiệm của mình một giờ sau. Ông rời tiệm cùng với một cảnh sát viên, và bị một người nào đó đánh vào đầu. Ông Trường không bị thương tích gì nhưng vẫn được đưa vào bện viện và cảnh sát đã làm phúc trình về việc ông bị hành hung."

Tuy sự việc chỉ có thế thôi nhưng mối quan tâm của nhà nước CHXHCN Việt Nam về  việc quyền tự do của ông Trần Văn Trường bị vi phạm vẫn nên được ghi nhận như là một thái độ cần thiết và đáng quí - nếu nó phát xuất từ tấm lòng chân thật. Ðạo đức thật và đạo đức giả hoàn toàn khác nhau. "Mẹ" và "mẹ mìn" cũng vậy.

Khác với nhà nước Việt Nam, tôi hoàn toàn không có gì quan ngại về quyền tự do và mạng sống của ông Trần Văn Trường. Cả hai, chắc chắn, sẽ được bảo vệ tới nơi tới chốn bởi luật pháp Hoa Kỳ. Tôi chỉ hơi lo cho sức khỏe tâm thần của ông ta. Một người như thế rất dễ trở thành nạn nhân của mẹ mìn. Mà lo như thế, rất có thể, lại là lo xa quá. Ông Trường đã 37 tuổi chứ đâu phải trẻ con.  Ông ta, không chừng, dám làm việc cho công ty mẹ mìn lắm à!
 
                       Tưởng Năng Tiến