Trước tiên hết, tôi xin được viết nên Lời Tuyên Dương trước thế giới Sức Mạnh Vô Ðịch của tất cả Bằng Hữu. Ðừng kết tội tôi dùng những chữ nghĩa to lớn về một việc không bao nhiêu tầm cỡ, bởi sau đây là dẫn chứng rất mới từ trong lịch sử văn học, báo giới nước ta chứ không phải ở một nơi nào khác. Năm 1938, do mến mộ văn tài của Tản Ðà Nguyễn Khắc Hiếu, ông triệu phú (gọi là triệu phú của thời bấy giờ, chư so với chúng ta hôm nay, ông nầy cũng.. xoàng) Diệp Văn Kỳ từ Sài Gòn gởi ra biếu Tản Ðà 200 đồng tiền Ðông Dương để thi sĩ vào Nam dạo chơi và làm thơ. Hai trăm đồng thời ấy rất lớn nhưng không thể so với tài khoản kỳ nầy chúng ta gởi về đến ông Sa Giang, quý Huynh Ðệ cùng tôi xét đến các mặt sau đây:

Năm 1938 kia Tản Ðà là "thi sĩ đang lên"- Thơ đăng trang nhất của tất cả nhật báo, tạp chí bắc, nam. Có bà độc giả vì quá mến mộ thi tài đã tìm gởi đến Tản Ðà một bó rau sắn trồng ở vùng Chùa Hương vì nghe qua thơ, biết thi sĩ thích ăn món rau sắn kia để nhắm rượu!! Năm 2002 Sa Giang đã là "thi sĩ hết đường đi xuống". Xuống tới đáy, thật ra cũng đã xuống từ rất lâu. Bởi, năm 1972, sau lần lãnh giải thưởng thi ca, cùng người bạn, Mặc Tưởng- hai ông làm thơ - đều bị bắt đi lao công chiến trường. Mặc Tưởng chết ngay trận ra quân đầu tiên ở cửa ngỏ vào An Lộc, mùa hè 72. Trần Tuấn Kiệt mặc áo lính, lính Biệt Ðộng, đi giày botte de saut được một ngày, sau đó trốn tiếp do tiếp tay, trợ lực của Bùi Hồng Sĩ, Hoàng Ngọc Liên va chính tôi. Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa thiếu một ông Biệt Ðộng Quân nhưng chúng ta còn được một ông làm thơ. Sau 1975, thì tất cả nhà văn, nhà thơ, kể cả nhà thờ, nhà chùa, nhà trường.. Miền Nam đều xuống tới cùng- không trừ một ai- họa chăng chỉ có những chã đâu từ trong khu, hoặc ngoài Bắc vô như Thu Bồn, Mây Trắng, Bông Trang, Bông Sứ, Lá Diêu Bông.. gì đấy làm thơ theo kiểu tố hữu (tôi cố ý không viết hoa, xin đừng sửa lại, sẽ giải thích sau). Bởi, làm thơ, viết văn giờ đã là một "cái nghiệp lẫn một nghề gây nợ máu với với nhân dân, không sản xuất, tay sai mỹ- ngụy (lần nầy do vi-xi không viết hoa) hẵn quý vị thấy rằng, ở trên tôi bắt chước cách xách mé, vô lại của vi-xi hà nội đưa vào, chứ ở trong Nam "ta" không có kiểu xỏ lá nầy- Ðức Thánh Cha Jean Paul II bi chúng gọi lên báo nhân dân, "giáo hoàng la mã giăn- pôn hai- Không một chữ hoa nào hết". Tôi không bi thảm hoá tình trạng của anh em mình sau 1975, xin kể ngay những trường hợp, Vũ Hoàng Chương, Nguyễn Mạnh Côn, Chu Tử.. toàn là những người bị bức tử vì mấy giòng chữ. Tìm ra đâu trong những tập sách của Doãn Quốc Sỹ một chữ nào "vi phạm an ninh quốc gia" hỡ trời?! Thế nhưng, niên trưởng Doãn cũng hơn 13 năm tù vì mấy cuốn như Gìn Vàng Giữ Ngọc, chuyện ngắn Chiếc Chiếu Hoa Cạp Ðiều. Chắc rằng không một thời nào trong lịch sử cổ kim nhân loại, chữ viết và người viết nên chữ bị kết án tàn nhẫn đến như vậy. Và cũng lạ thiệt, kể cho đến hôm nay, những người bị bách hại kia lại xem sự kiện bất nhân phi lý mình phải hứng chịu ấy như là một điều tất nhiên. Quý huynh đệ đừng cau mặt, bởi chẳng có ai trong chúng ta đặt lại vấn đề: "Kẻ tội phạm nào đã gây những cái chết oan khốc đối với Nguyễn Mạnh Côn, Dương Hùng Cường, Vũ Hoàng Chương, nhà viết sử Phạm Văn Sơn, thi sĩ Thục Vũ.. Cảnh sống khổ ải nguy nan của Bùi Giáng, Nguyễn Thụy Long, Lê Xuyên, Nguyễn Tấn Lộc (người viết nên những ca khúc bùng lửa, vực dậy sức chiến đấu cho toàn Miền Nam năm 1972), những phóng viên chiến trường Mai Anh, Mai Hòa, những người nhảy xuống Hạ Lào, Bastogne để chứng tỏ cùng thế giới gương chiến đấu lẫm liệt của quân dân Miền Nam; những án lệnh cùng cực phi lý ngược ngạo đối với Doãn Quốc Sỹ, Như Phong, Hoàng Hải Thủy, Khuất Duy Trác, tiếp đến với Ðoàn Viết Hoạt, Nguyễn Ðan Quế.. Ai là thủ phạm của những tội ác đối với những người cầm bút trong tập thể toàn bộ mấy mươi triệu người Miền Nam sau 1975?Chúng ta (ngay mỗi người chúng ta chứ không ai) khác chỉ viết nên lời phản kháng đối với sự kiện Nhân Văn Giai Phẩm, Trăm Hoa Ðua Nở ở đất Bắv từ 1957, với Trần Dần, Phùng Quán.. hoặc với Dương Thu Hương, Hà Sĩ Phu của những thập niên sau nầy. Tại sao lại bất công đối với chính mình và anh em chúng ta một cách thản nhiên bạc bẽo như thế? Tại sao? Không lẽ người Miền Nam, người cầm bút Miền Nam không xứng đáng cho một sự lên tiếng bảo vệ? Tại sao? Và tất nhiên, những người cầm bút của phía cộng sản thì nín khe. Cứ đọc Tháng Ba Tây Nguyên của Nguyễn Khải thì thấy rõ ra mức khoái trá đê tiện tới bến của mấy anh viết văn ở Hà Nội khi thấy dân Miền Nam"mỹ-ngụy" bị cách mạng trừng trị!! Lẽ tất nhiên, Trần Tuấn Kiệt không thoát khỏi tình cảnh tang thương chung nhất nầy, sáng 23 tháng 7, 1975 tôi nhìn ra Kiệt ngồi bán sách ở lề đường Lê Lợi. Tôi mua những cuốn thơ của Bùi Giáng ở "tiệm sách"tang tương nầy trước khi đến trình diện vào trại tù trước tại trường Lê Văn Duyệt. Thế nhưng, người làm thơ vẫn sống với chữ của anh suốt gần ba mươi năm qua. Hôm nay quá kiệt lực, anh phải kêu cứu với chúng ta. Ngoài ra, trong tập thể bằng hữu vòng quanh thế giới, thế hệ sinh 60, 70 hẵn có người chẳng biết Sa Giang Trần Tuấn Kiệt là ai? Bạn trẻ Ðiền Lang bên Hòa Lan lại tưởng nhầm "Sa Giang Trần Tuấn Kiệt là cụ Á Nam Trần Tuấn Khải" đang còn sống, thiếu tiền thuốc uống chữa bịnh khi đọc lời kêu cầu cứu từ trong nước, vì cũng là "trần tuấn.. với những danh tự có âm a...a.." Tôi không đủ sức để bày ra chuyện đùa cợt trong một tình thế thê thảm nầy. Nhưng, dẫu không đọc Triều Miên Ngâm Khúc, Lời Gởi Cây Bông Vải của thi sĩ Sa Giang, hoặc chẳng bao giờ coi chuyện võ học, luyện công, ném phi lao, khinh công chạy bộ của môn đồ Tây Sơn Nhạn, Hồng Lĩnh; hoặc chẳng hề biết rằng Miền Nam có tập khảo luận 10 Năm Thi Ca Miền Nam của nhà biên khảo Trần Tuấn Kiệt. Nhưng thật như một phép lạ: Tiếng gọi của người bạn qua lá thư ngắn gởi Trần Hoài Thư đã có ngay thanh âm vọng dội - Vang dội toàn thế giới- từ Bắc bán cầu đến Úùc Châu. Từ Viễn Tây nước Mỹ qua tận Tây Âu, Pháp, Hòa Lan, Ðan Mạch. Quý Huynh Ðệ hãy nghĩ điều đơn giản: Có cơ quan nhà nước nào làm được sự nghiệp cao thượng nầy chăng? Chúng ta lại mất Miền Nam nay đã gần 30 năm. Ba mươi năm nơi một vùng đất bị khai tử, đánh vỡ toàn thể sức chống đở chính trị, quân sự kinh tế, ngoại giao, nhưng Thơ và Người vẫn còn sinh động. Vậy nên, chúng ta có thể kết luận mà không sợ nhầm lẫn: Khi Thơ và người Viết nên lời Thơ còn sức sống- Ðất Nước ấy vẫn bền bỉ tồn tại. Chính Chúng Ta và Người Bạn đã làm nên minh chứng siêu việt cảm động nầy. 

Năm 1971, chính quyền Miền Nam trao giải thưởng thi ca toàn quốc đến Thi Sĩ Trần Tuấn Kiệt giải thưởng trị giá 200.000 đồng tiền VNCH - thời giá bấy giờ khoảng 200 đô- la Mỹ. So với $2000 (hoặc hơn) của chúng ta hôm nay thì quả tình đứng về mặt vật chất, giải thưởng quốc gia kia chỉ là khen thưởng nhỏ nhặt. Nhưng quan trọng hơn với câu chuyện vừa nhắc trên cho chúng ta thấy ra điều bẽ bàng: Chính quyền, tập đoàn nhân sự cầm quyền Miền Nam không hề coi trọng người cầm bút - những người cầm bút tự nguyện làm nên sức mạnh vinh hạnh cho chế độ - Chế độ cộng sản Miền Bắc không thể nào tồn tại dai dẵng với giá máu thắng lợi phí phạm buộc toàn dân tộc gánh chịu nếu như ở đấy không có những người "gây men" cho chế độ - những văn công, thi sĩ đã "xẽ dọc Trường Sơn đi cứu nước... Tao đánh mầy hân hoan như sinh đẻ. Và vinh quang như xây dựng kỳ đài - Thơ của "thi sĩ chế lan viên" nói về vụ việc "tao đánh mầy" trong trận Tổng Côn g Kích Mậu Thân 1968 ở Huế. Hóa ra, chúng ta hôm nay đang làm việc chuộc lỗi đối với chính quyền Miền Nam - Lỗi đã coi thường, xem nhẹ những con người âm thầm nhưng bền bỉ bảo vệ và dựng nên tượng đài, sức mạnh tinh thần, văn hoá nơi Phương Nam- Trị giá tương đương với giá máu của Người Lính nơi trận tiền. 

Với hai kỳ tích kể trên - công việc của chúng ta tuy nhỏ bé nhưng quả thật đã vận động nên sức mạnh vô vàn. Hãnh diện biết mấy. 

Sau đây tôi báo cáo phần tài chánh theo thứ tự từ ngày đầu tiên (15 tháng 7) đến ngày đóng đợt 2 (22 tháng 7):
 

TỔNG CỘNGø: CHÍN (9) ÐƠN VỊ GỒM 17 NGƯỜI GÓP TIỀN ÐỢT HAI VỚI SỐ TIỀN LÀ: $ 900.00

Phan Nhật Nam thêm vào $100.00 để đủ $1000.00. Sở dĩ tôi đóng số tiền kia là để riêng Nguyễn Hữu Thiên $50.00. Thiên là người lính nhảy dù đã theo tôi suốt nhiều năm dài, sẽ là người quản lý tài sản khoảng đất ở Lái Thiêu mà năm 1990-1991 các bạn Ðỗ Ngọc Yến, Du Tử Lê (Orange Co, CA); Lê Văn Mễ, Ðoàn Phương Hải (San José), Lâm Tuyết Nga (Seattle); Nguyễn Bá Dzĩnh & Thủy Trang, Ngô Phương Dung, và Ðỗ Quý Toàn (Canada) đã chung phần tài trợ để thực hiện dự án lập Bằng Hữu Mai Trang do Như Phong, Ðằng Giao đồng quản lý. Trước ngày ra khỏi nước (5 tháng 11, 1993) tôi đã đưa Trần Tuấn Kiệt xuống Lái Thiêu để nhận khoảng đất kia (nay đã trở nên Khu Du Lịch tỉnh Bình Dương với trị giá rất cao), nhưng Kiệt từ chối vì quá xa Sài Gòn. Dự án ấy nay vẫn còn có giá trị (với trị giá lớn hơn ban đầu gấp bội), tôi sẽ tường trình đến quý bằng hữu sau nầy. Nguyễn Hữu Thiên sẽ từ An Giang về Sài Gòn giúp Kiệt hoàn chỉnh cơ sở quán cà-phê Bạn Tui với khả năng xây dựng của nghề nghiệp anh. Tóm lại, tôi thay mặt các bạn chuyển tài lực, nhân lực đến Trần Tuấn Kiệt làm nên Chuyện Bạn Tui. Và $50 kia là của Khánh Giang, báo Thời Nay mà hiện tại tình trạng cũng đang vô cùng khó khăn - Hy vọng Bạn Tui sẽ đóng chức năng mà Kiệt và số anh em còn lại bên kia nhà mong ước- Có chỗ đến ngồi với nhau. Và ai cấm chúng ta sẽ có một ngày bước vào quán Bạn Tui- Bởi Bạn Tui là cũng là Bạn của tất cả Chúng Ta phải không quý huynh đệ, bằng hữu bốn hướng địa cầu nhưng chỉ một thiên nhất phương. 

Ngoài ra còn có những checks sau đây đang trên đường đi tới: 1/ Nguyên Vũ (TX, $50.); 2/Phạm Trần (VA, đã có $150.00 và những checks tương lai sẽ đến: Tập trung từ Ðỗ Tiến Ðức (Thời Luận); Lê Ðiền (Chính Luận); Trần Dạ Từ, Nhã Ca, Phan Tấn Hải, VBKT và các bạn phía Tây, và vùng DC với Nguyễn Hữu Ðiển, Giang Hữu Tuyên); 3/Các Trưởng Hướng Ðạo, Trương Trọng Trác (Báo Ngày Nay Houston, TX) Nguyễn Xuân Nghĩa (PT HưngCa/VN) $100.00); 4/ Nguyễn Ðình Sài (Seattle) do Ngọc Yến Ðài Chân Trời Mới (WA) vận động; 5/Huỳnh Lan, Lê Bá Thọ từ Denver, do Ngô Gia Hậu (Thời Báo CO) tập trung; và 6/ Ðiền Lang ở Hòa Lan do Bùi Thúy Chi (Nắng Mới Youth Organization, Orange County) thông báo. Tóm lại, mức yểm trợ dự trù 3000 đô- la Mỹ từ bằng hữu thế giới là một điều khả thể để biến một ông thi sĩ tan nát nên thành một ông triệu phú xanh rờn. 

Vậy chúng ta có thể kết luận rằng: Ông Nhà Thơ Trần Tuấn Kiệt lãnh thêm một Giải Khôi Nguyên lần thứ hai, lần thứ ba - Giải nầy vinh dự hơn nhiều- mà số tiền gấp gấp bội so với giải năm xưa. Ðấy là chưa kể đường riêng của Vũ Uyên Giang, Phương Triều và nhiều bạn khác nữa gởi ngay sau ngày bạn ta cầu cứu. 

Hoan hô Ðạo Bằng Hữu với Nghĩa Thủy Chung. 

Kính Trình, Phan Nhật Nam
USA, MINNESOTA ngày 24 tháng 7 năm 2002. 

---