• Bình ơi, vào đây mẹ bảo.
• Dạ, Bình đang chơi ngoài sân, vội vã chạy vào trong nhà.
• Con chào thầy đi, mẹ đang xin thầy xem tướng cho con.
• Chào thầy ạ, Bình nhanh nhẹn chào ông thầy bói nổi tiếng được mẹ mời đến xem bói cho cả nhà.

Sau khi quan sát cách đi đứng, nét mặt, tướng đi của Bình, thầy Hải xem chỉ tay của Bình. Mẹ Bình hồi hộp ngồi chờ, mỗi lần thấy thầy Hải gật gù, mẹ Bình lại thấy mừng thầm.

• Bây giờ cháu nắm bàn tay lại rồi thử bỏ vào miệng xem có vừa không, thầy Hải vừa gật gù vừa nói.
• Dạ, Bình đưa nắm đấm gọn lỏn vào trong miệng.
• Qúy tướng, cháu Bình tương lai thế nào cũng làm quan lớn bà ạ, thầy Hải nói với mẹ Bình. Ngày xưa các cụ thường nói "đàn ông rộng miệng thì sang", cháu Bình đút nắm tay gọn lỏn vào trong miệng được thật là qúy tướng. Tôi xem tướng cháu Bình thấy cháu có qúy tướng nên mới bảo cháu thử bỏ nắm tay vào miệng, quả là qúy tướng.

Hoàn cảnh đất nước đưa đẩy Bình vào Sàigòn năm 1952, khi lên tám tuổi và lớn lên trong cảnh nghèo nàn túng thiếu. Cha Bình mất hết tài sản, mất cả quê hương yêu dấu nên trở thành người bất đắc chí, không muốn cho Bình đi học ở trường, chủ trương cho Bình ở nhà học chữ nho để thấu hiểu "đạo thánh hiền" ! Mẹ Bình gạt đi, cho Bình đi học như những trẻ con bình thường khác.

Tới năm 1958, Bình thi đỗ bằng trung học đệ nhất cấp (tương đương học hết lớp 9 ngày nay). Hồi đó, bằng cấp rất có giá trị. Với bằng trung học đệ nhất cấp, có thể xin vào học trường sư phạm để trở thành giáo viên tiểu học trong một năm trời. Lam, chú của Bình khuyên cha Bình ghi tên cho Bình đi học sư phạm giống như hai người con gái của Lam.

• Chú Lam nói cũng phải con ạ, nghề giáo là một nghề rất tốt, con nên đi xin học ở trường sư phạm. Cha Bình khuyên nhủ con.
• Nhưng con muốn học tiếp để lên đại học, Bình trả lời.
• Chú Lam là giáo sư mà cũng cho con gái đi học sư phạm, cha của con thì vô nghề nghiệp mà sao con lại không chịu học sư phạm, cha Bình lý luận.
• Tôi muốn cho thằng Bình đi học tiếp, mẹ Bình gạt phắt ý kiến của chồng ; ông thì chỉ gàn dở, thằng Bình nó rất thông minh, nó thừa sức học, con trai ông Lam ông ấy đâu có cho đi học giáo viên tiểu học đâu, ông ấy thuê thầy dậy kèm thêm để con ông ấy vào đại học được, mấy ông thì chỉ biết kỳ thị không muốn cho đàn bà con gái học lên cao, không muốn con người khác học giỏi hơn con mình !

Mấy năm sau, năm đầu tiên vào đại học, Bình chọn lầm nghề, sau mấy tháng theo học Bình thấy không hợp nên tìm cách đổi nghề. Cha Bình thấy vậy, nhờ một người bạn bói toán số mệnh cho Bình. Có lẽ cha Bình than phiền với bạn về Bình nên thầy bói nói chiều theo ý của cha Bình. Lời tiên tri của ông thầy bói là Bình sẽ chẳng học hành ra gì, Bình vô tình đọc được nên cũng lo âu cho số phận của mình, nhưng Bình rất quyết tâm để thành đạt. Mấy năm sau cha Bình còn bị ám ảnh vì bài bói ấy nên cứ nhắc nhở Bình:

• Sao cha thấy người ta học chăm hơn con nhiều hở Bình, cha Bình nhắc nhở.
• Con học giỏi nhất trong lớp thì còn chỗ nào để giỏi hơn được nữa thưa cha, Bình bắt đầu gạt bỏ mọi ý kiến gàn dở của cha ra khỏi cuộc đời mình !

Nhưng Bình rất ngạc nhiên không hiểu tại sao những người giầu có hoặc làm lớn lại cứ tìm thầy bói để hỏi ý kiến ? Bình cũng nửa tin nửa ngờ về định mệnh. Lúc phong trào xem lá số tử vi lên cao, Bình cũng nhờ bạn bè lấy lá số tử vi, thấy ở cung nô bộc có sao tả phù hữu bật, Bình cũng có cảm giác vô cùng thích thú. Có người nói rằng nếu ai có mụn ruồi ở chỗ kín trong người thì là qúy tướng. Bình về nhà vạch chỗ kín ra đếm được bẩy mụn ruồi, cũng cảm thấy thích thú vô cùng.

Nhưng càng già dặn hơn thì Bình càng nghi ngờ sự bói toán nhiều hơn. Trung, anh cả của Bình là một nhà kinh doanh giầu có, rất thích đi xem thầy bói, nhất là những khi cần có những quyết định quan trọng. Có lần Trung rủ Bình và Dũng, người anh kế của Bình, đi xem bói tại nhà một ông thầy bói mù ở gần suối Lồ ồ (cách Sàigòn khoảng hơn 20 km). Ðến nơi, ba anh em phải ngồi chờ vì thầy bói đang tiếp khách. Lát sau, thấy một người đàn bà đi ra, nét mặt đau buồn, sợ hãi, Bình nói nhỏ với Dũng:

• Chắc bà này bị thầy bói hù doạ gì đây, Bình vừa nói vừa cười khúc khích.
• Xuỵt, coi chừng người ta nghe, Dũng cảnh cáo Bình.

Bình nghĩ rằng định mệnh chẳng qua là những điều kiện thiên nhiên và xã hội chung quanh, chẳng hạn như sinh ra trong thời chiến thì khó thể nào tránh khỏi chuyện đi lính ; còn chuyện xem bói tướng thì Bình nghĩ chỉ là dưạ trên sự nhận xét của những chuyện đã qua để phỏng đoán chuyện tương lai một cách thiếu chính xác. Chẳng hạn như theo "ma y thần tướng" người nào có tướng đi mà thân hình thẳng đứng và bước đi dài là có chân mạng đế vương, có lẽ là do kết quả của sự quan sát dáng đi của một vài vị vua rồi suy diễn thành quy luật để xem tướng ; nhưng Bình nghĩ rằng vua thì uy quyền nắm hết trong tay, mọi việc đều có người khác lo liệu nên không việc gì mà vội vã, nên dễ có dáng đi khoan thai, thân hình thẳng, bước chân dài, để cho quần thần nể sợ.

Dù đúng dù sai thì chuyện bói toán cũng là để đáp ứng một nhu cầu của ước mơ của con người.

Mơ ước là một hiện tượng thiên nhiên của tâm lý con người. Tùy theo hoàn cảnh thiên nhiên và xã hội chung quanh, tùy theo những điều kiện vất chất và tinh thần của mỗi cá nhân, con người thường có những mơ ước khác nhau. Người đói rét thường chỉ mong ước có ngày được no ấm, kẻ dư thừa đôi khi lại muốn làm những chuyện ngông cuồng dại dột để tìm cảm giác mới. Sự vận động không ngừng của thiên nhiên và xã hội luôn luôn thúc đẩy con người phải thay đổi để phù hợp với hoàn cảnh mới, tạo ra những loại ước mơ mới, những nhu cầu mới.

Những nhu cầu sinh lý, những nhu cầu vật chất và những nhu cầu tâm lý của một người cũng thay đổi theo những hoàn cảnh xã hội và thiên nhiên ở chung quanh. Tác dụng hỗ tương của những nhu cầu này tạo ra một sức mạnh vô hình hướng dẫn mọi hành động của con người giống như:

Ma đưa lối, qủy đưa đường (Kiều).

Và khi sự thỏa mãn nhu cầu đã vượt khỏi tầm tay, con người thường biến ý định thực hiện thành ước mơ. Có khi những ước mơ trở thành hão huyền xa vời thực tế, nhưng cũng đôi khi ước mơ thúc đẩy con người tiến lên thực hiện những gì mà mình mong ước. Nhưng những hiện tượng thiên nhiên và xã hội chung quanh luôn luôn phát sinh, tồn tại và hoại diệt trong liên hệ nhân duyên chằng chịt và sự thực hiện những ước mơ thường ở ngoài tầm tay của con người, vì vậy đa số chỉ còn biết trông vào định mệnh.

Con người thường có những quan điểm khác nhau về định mệnh. Người bi quan thì cho rằng bất cứ điều gì trên đời đều là do định mệnh an bài, cho đến cả miếng ăn hay ngụm nước (nhất ẩm, nhất trác, giai do tiền định). Người quen làm việc để đạt được những gì mình mong muốn thì cho định mệnh là những hoàn cảnh thiên nhiên và xã hội chung quanh, người thành công thì do xuất hiện đúng lúc đúng chỗ (right time, right place), kẻ thất bại thì do sinh lầm lúc, lầm chỗ (wrong time, wrong place). Cũng có người khi thành công cho rằng mình có thể làm chủ định mệnh của bản thân mình.

Những ước mơ của con người đẻ ra nhu cầu tìm hiểu tương lai. Nhưng hiện tại đã là những liên hệ chằng chịt của những hiện tượng thiên nhiên và xã hội mà đa số không hiểu được, thì làm sao mà dự đoán được tương lai. Trong các nước phát triển cao ngày nay thì việc dự đoán hàng chục năm trước là việc mà người ta thường phải hoạch định thường xuyên, cũng có những trường hợp người ta dự đoán sai, nhưng thông thường những dự đoán đó đều dựa trên những dữ liệu chính xác và những phương pháp thống kê khoa học. Nhưng đó là những hoạch định của một quốc gia hay một tập thể lớn, còn tương lai của một cá nhân thì ít ai có đủ phương tiện để tiên đoán một cách chính xác.

Vì vậy một số không nhỏ còn trông mong vào các nhà tiên tri, các nhà bói toán để tìm hiểu tương lai. Ðể đáp ứng nhu cầu của những người đó, các nhà bói toán, tiên tri thường dùng những lời lẽ tương đối huyền bí, khó hiểu để mỗi cá nhân đều có thể lý giải phù hợp với mong ước cá nhân của mình, rồi họ biến những lời lý giải đó thành những niềm tin cố định và rồi đôi khi còn muốn áp đặït những niềm tin đó trên tư duy của người khác. Chẳng hạn như trong thời chiến tranh, có người lý giải sấm trạng trình là sắp có hoà bình, ai không tin thì họ kết tội là vô thần, vô sách vô sư ! Càng mê tín dị đoan, càng ít hiểu biết thì họ càng hung hăng bảo vệ "ý thức hệ" điên rồ của họ !!!

Sự thực ra, ban đầu họ cũng chỉ là nạn nhân của những hoàn cảnh quá khó khăn, nhưng sau khi biến những chuyện viển vông thành những niềm tin cố định thì họ lại trở thành những kẻ tuyên truyền không công cho sự lạc hậu !

Càng già dặn hơn thì Bình càng hiểu hơn về nhu cầu của con người cần bám víu vào những niềm tin để có được sự an lạc tạm thời trong tâm hồn. Hiểu rõ được nhu cầu này nên một số người, có chút năng khiếu đoán được tâm lý người khác, đã trở thành các thầy bói chuyên nghiệp.

Từ sự thắc mắc về định mệnh con người đến sự nghi ngờ sự đoán mò của các thầy bói, Bình cố gắng tìm hiểu sự thật về định mệnh.

Phải chăng định mệnh chính là những động lực kiểm soát, hướng dẫn, thúc đẩy mọi hành động của chúng ta trong quá khứ, trong hiện tại và cho đến giây phú cuối cùng của cuộc 
đời ?

Theo những thành quả của các sự nghiên cứu của ngành tâm lý học thì tất cả mọi hành động của chúng ta đều bị hai động lực kiểm soát, hướng dẫn và thúc đẩy bởi:

• Sự khoái lạc và
• Sự đau đớn

Bình nghĩ rằng khi các bức màn bao phủ đó phù hợp với các động lực đó thì người ta sống tươi vui, lương thiện, đạo đức. Ngược lại thì người ta sống với phiền não, dằn vật, dối trá, đạo đức giả. Chẳng hạn như một nhà tu cảm thấy khoái lạc khi đem lại hạnh phúc cho một kẻ đau khổ, động cơ khoái lạc này phù hợp với quan điểm đạo đức của xã hội chung quanh nên nhà tu đó sống vui tươi, hạnh phúc ; một lãnh tụ cảm thấy khoái lạc vì nắm quyền sinh sát trong tay, động cơ khoái lạc này đi ngược lại quan điểm đạo đức của xã hội chung quanh nên vị lãnh tụ đó phải dùng chiêu bài "vì nước, vì dân" để giữ vững khoái lạc của mình, do đó phải luôn luôn sống trong dối trá, đạo đức giả. Trong cả hai loại hành động đó, người ta đều hành động để tìm khoái lạc cho bản thân mình.

Sự mâu thuẫn giữa những bức màn bao phủ và những động lực thúc đẩy hành động của con người làm cho nhiều người cảm thấy lo âu, phiền não luôn luôn tìm cách thay đổi một cách vô vọng những hành động của bản thân mình. Lý do thất bại của người đó là vì chữa bệnh tại ngọn mà không chữa tại gốc, vì không nhìn thấy động cơ thúc đẩy hành động của mình.

Bình rất thích thú về quy luật này vì nó giúp Bình hiểu rõ được mọi hành động của người khác, từ các người dân thường cho đến các lãnh tụ, từ người bần hàn cho đến kẻ sang giầu, từ những người thánh thiện cho đến kẻ sát nhân v.v…, nhất là các hành động đạo đức giả, nhân danh thượng đế, nhân danh xã hội, nhân danh luân lý đạo đức v.v…Quy luật này còn giúp Bình hiểu rõ hơn những mối quan hệ giữa người với người, giữa vợ với chồng, giữa cha với con, giữa anh với em v.v…

Nhưng điều làm cho Bình khoái lạc nhất là dùng quy luật này để tìm hiểu chính bản thân mình, nói theo danh từ của Phật giáo là để quán chiếu tâm tư tình cảm của chính bản thân mình, để tìm ra nguồn gốc của hành động của bản thân mình theo đúng quan hệ nhân quả.

Tuy rằng hành động của ai cũng do hai động lực "khoái lạc và đau đớn" chi phối, nhưng con người lại hành động khác nhau trong cùng những điều kiện thiên nhiên và xã hội vì những nhận thức của tri giác mỗi người về đau đớn và khoái lạc khác nhau. Nói một cách khác, nguyên nhân kiểm soát, hướng dẫn, thúc đẩy hành động của mỗi người chính là những nhận thức của tri giác của người đó về đau đớn và khoái lạc.

Bình bắt đầu tìm hiểu nguyên nhân của từng hành động của mình.

Trước kia, khi còn hút thuốc lá, Bình cảm thấy khoái lạc mỗi khi hút thuốc, thấy tâm hồn lâng lâng, trí óc thoải mái. Mỗi khi có người khác phê bình chuyện hút thuốc Bình luôn luôn gác bỏ ngoài tai. Bác sĩ cảnh cáo là hút thuốc gây ra ung thư phổi, ung thư lưỡi thì Bình cho rằng nếu cuộc sống có dài thêm mấy năm mà sống trong sự sợ hãi kiêng khem thì cũng chẳng có gì hấp dẫn cả. Nhưng phong trào chống hút thuốc lá càng ngày càng mạnh. Nghe tin người ta cấm hút thuốc trên xe buýt, rồi đến cấm hút thuốc trên máy bay, rồi đến cấm hút thuốc ở nơi công cộng, càng ngày Bình càng cảm thấy mất tự do hơn. Có lần Bình thấy cả bảng cấm hút thuốc gắn ngoài công viên, Bình tức lắm nhưng cũng chẳng biết làm gì. Khi đọc một bài báo nói về thú hút thuốc chẳng qua chỉ là một nhu cầu tâm lý thiếu lành mạnh giống như các nhu cầu tâm lý khác mà thôi. Trước kia người thanh niên hút thuốc với mục đích chứng tỏ cho mọi người biết là mình đã trưởng thành, bây giờ có người lại cho rằng hút thuốc là dành riêng cho những kẻ ít hiểu biết v.v…Bình cảm thấy mình bị dồn vào đường cùng và quyết định bỏ hút thuốc vào đầu năm 1988. Những sự đau đớn về tâm lý đã vượt qua làn ranh giới hạn trong tâm hồn Bình nên chỉ sau vài tuần Bình đã thấy mùi khói thuốc lá hôi quá không chịu nổi ! trong tư duy của Bình bây giờ thuốc lá không còn là một nguồn khoái lạc nữa mà chỉ còn là một nguồn đau đớn !

Càng suy xét trên các hành động trong quá khứ của mình, Bình càng cảm thấy quy luật "mọi hành động của con người đều dựa trên sự tìm kiếm khoái lạc hoặc sự tìm cách tránh đau đớn" là đúng.

Trước cùng một hiện tượng thiên nhiên hay xã hội, hai người lại có thể có hai hành động hoàn toàn trái ngược hẳn nhau vì những thứ tự "khoái lạc và đau đớn" trong tư duy mỗi người khác nhau. Những thứ tự ấy có thể hoàn toàn đảo ngược như trường hợp của Bình, thuốc lá đã nhẩy từ danh sách "khoái lạc" sang danh sách "đau đớn", vì những điều kiện xã hội chung quanh.

Suy nghĩ sâu xa hơn, Bình tự đặt ra cho mình nhiều câu hỏi:

• Tại sao các thứ tự trong danh sách "khoái lạc" và "đau đớn" trong tâm hồn mình lại quá lệ thuộc vào các điều kiện chung quanh ? 
• Tại sao mình không quyết tâm làm chủ những tài sản trong chính tâm hồn mình ? 
• Phải chăng một khi làm chủ được thứ tự trong hai danh sách đó thì mình có thể làm chủ định mệnh của bản thân mình?

Trước hết là các thứ tự trong danh sách tạo ra bởi những kinh nghiệm trong quá khứ của mỗi cá nhân, do những hệ thống tôn giáo, do những nền văn hoá, do những hoàn cảnh thiên nhiên và xã hội chung quanh cá nhân đó chi phối ; và thông thường thứ tự của các "khoái lạc" và "đau đớn" ẩn nấp trong phần vô thức nên con người có cảm giác như những sức mạnh vô hình đun đẩy để hành động giống như "ma đưa lối, qủy đưa đường". Nhiều khi con người bị giằng co giữa sự tìm "khoái lạc" và sự tránh "đau đớn" nên hoang mang dao động, chỉ còn biết cầu nguyện, chỉ còn trông mong vào ơn trên, vào phép lạ v.v…

Sự quyết tâm làm chủ những tài sản trong chính tâm hồn mình cũng lệ thuộc vào thứ tự trong danh sách "khoái lạc" và "đau đớn". Nếu một người cảm thấy quyết tâm làm một việc gì là "đau đớn" thì dĩ nhiên là người đó sẽ tìm mọi cách để tránh né.

Một khi làm chủ được thứ tự trong hai danh sách đó thì con người có thể quyết định được hai động lực thúc đẩy mọi hành động của bản thân mình. Nhưng vấn đề làm chủ không phải là chuyện dễ dàng, mà là một cuộc tự đấu tranh gay gắt trong nội tâm để sắp lại những thứ tự do hoàn cảnh khách quan tạo ra trong phần vô thức của mỗi người. Bình quyết định tiến hành cuộc đấu tranh trong nội tâm để góp phần tích cực trong việc sáng tạo ra cuộc sống của bản thân mình.

Dĩ nhiên ai ai cũng bị chi phối bởi những quy luật của thiên nhiên và xã hội vì con người chính là một sản phẩm mầu nhiệm của thiên nhiên và xã hội, nhưng ngoài cái định mệnh chung của thiên nhiên và xã hội chẳng hạn như vạn vật luôn luôn phát sinh, tồn tại rồi hoại diệt, chúng ta ai ai cũng có góp phần của mình ít hay nhiều trong sự sáng tạo ra chính cuộc đời mình.

Ðể góp phần tích cực với thiên nhiên và xã hội trong sự sáng tạo ra cuộc đời mình, Bình thiết lập lại thứ tự trong danh sách "khoái lạc" và "đau đớn" của bản thân mình.

Các loại "khoái lạc" của Bình xếp theo thứ tự ưu tiên từ cao xuống thấp:

1. Tìm hiểu các quy luật thiên nhiên và xã hội có ảnh hưởng trực tiếp tới cuộc sống của mình, chẳng hạn như hành động tạo ra cảm xúc tích cực.
2. Làm việc để đóng góp tích cực trong sự sáng tạo của thiên nhiên và xã hội ra cuộc đời mình. Làm việc ở đây có nghĩa là xử dụng năng lực thể chất và tinh thần để đạt được kết quả mong muốn, chẳng hạn như đi du lịch cũng là làm việc, tập thể dục để thân thể khoẻ mạnh cũng là làm việc.
3. Yêu mình, yêu người, yêu đời và được mọi người yêu mến. Tình yêu ở đây là tình yêu vô điều kiện, không cần sự đáp ứng, không vướng mắc, không kỳ thị.
4. Hưởng thụ mọi thứ trên đời như ăn ngon, mặc đẹp, bao gồm sự thỏa mãn các nhu cầu sinh lý, vật chất và tâm lý phù hợp với những điều kiện cá nhân, xã hội và thiên nhiên.
5. Hưởng thụ những cái đẹp đầy dẫy trong thiên nhiên chẳng hạn như khi mặt trời mọc, cảnh hoàng hôn, cảnh đẹp của sông nước, của biển ca,û của núi rừng v.v…
6. Hưởng thụ những cái đẹp đầy dẫy trong xã hội chẳng hạn như người đẹp, tình nghĩa cao cả, văn hoá lâu đời v.v…
7. Sự an toàn (không bị thiếu thốn, không bị nguy hiểm).
8. Giúp đỡ người gặp khó khăn trong khả năng của mình.
9. Cổ võ để mọi người sống vui tươi hạnh phúc.
10. Tìm hiểu ước vọng và sự đau khổ của người khác để giúp đỡ nếu có thể được.
11. Quan sát sự mầu nhiệm của thiên nhiên.

1. Thù hận.
2. Ghen tỵ.
3. Bệnh hoạn.
4. Giận hờn.
5. Lo âu.
6. Sợ hãi.
7. Buồn bã.
8. Cô đơn.
9. Hủ tục.
10. Sự chối từ của người khác.

Trong cái định mệnh lớn của vạn vật trong thiên nhiên, từ phát sinh đến tồn tại rồi hoại diệt, Bình có cảm tưởng mình có thể làm chủ cái định mệnh nhỏ của đời mình, và hai bản danh sách thứ tự "khoái lạc" và "đau khổ" ẩn tàng trong phần vô thức của mỗi người phải chăng chính là lá số tử vi tân thời của người đó.