Qua ngày 4 tháng 6, trong một phiên họp khoáng đại của Hội Đồng Nhân Quyền có mặt  đại biểu Trung cộng, tình hình khẩn trương và những sự vi phạm nhân quyền trầm trọng ở Tây Tạng được phản ảnh qua hai bản điều trần của hai cựu tù nhân và nhân chứng, nhà giáo Takna Jigme Sangpo và ni cô Phuntsog Nyidron, cùng với phần phát biểu của nhà sư Jampal Senge. Sau buổi điều trần, ông Takna Jigme Sangpo đã trả lời nhiều cuộc phỏng vấn. ‘’Biểu tượng của Cuộc Kháng Chiến Tây Tạng lên tiếng trước Hội Đồng Nhân Quyền’’, là tựa đề một bài báo dài của ký giả Hoa Kỳ Pamela Taylor, hội viên Trung Tâm Văn Bút Thụy Sĩ Pháp Thoại, biên tập Diễn Đàn Nhân Quyền (Genève). 

Qua ngày 6 tháng 6, cũng tại  phiên họp khoáng đại của Hội Đồng Nhân Quyền, ông Tenzin Samphel Kayta đặc nhiệm Tây Tạng về Nhân Quyền một lần nữa nhắc lại trường hợp nhà giáo Takna Jigme Sangpo và ni cô Phuntsog Nyidron. Và ông phát biểu, đại ý: Chế độ Bắc Kinh có trách nhiệm về những sự thống khổ gây ra cho dân tộc Tây Tạng nói chung, cũng như những sự đối xử tù nhân nói riêng, quá đổi tồi tệ, độc ác và làm mất nhân phẩm, gây chấn thương tâm thần và hư hại thể chất các nạn nhân. Ông tố cáo Trung cộng tại Hội Đồng Nhân Quyền đã nhiều lần toan tính bịt miệng mọi cuộc thảo luận về tình hình Tây Tạng, trong lúc những cuộc vi phạm nhân quyền ồ ạt vẫn tiếp diễn nơi đó. Tại sao Trung cộng từ chối lời yêu cầu đến thăm thủ đô Lhassa của bà Louise Arbour, Cao Ủy Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc? Ông Tenzin Samphel Kayta nói tiếp: Chỉ từ ngày 10 tháng 3 năm 2008, cuộc trấn áp tàn bạo bằng quân đội cộng sản đã sát hại hơn 200 người dân Tây Tạng. Hơn 5700 người bị bắt giam độc đoán. Nhiều người bị coi như mất tích. Đó thật là những nỗi đau thương cho dân tộc Tây Tạng đòi hỏi sự chú ý tức khắc của Hội Đồng Nhân Quyền. Trong cuộc thảo luận sôi nổi, đại biểu nhiều nước và đại diện nhiều tổ chức phi chính phủ đã lên tiếng mạnh mẽ tố cáo hoặc chỉ trích những hành vi bạo lực của Trung cộng đưa đến những tổn thất sinh mạng cho người dân Tây Tạng. Và không quên số phận hàng ngàn người bị bắt giam độc đoán hoặc mất tích và bị thương. Những phần phát biểu quan trọng đáng kể nhứt là của nhà ngoại giao Thụy Điển Hans Dahlgren, ông Peter Splinter, Ân Xá Quốc Tế, bà Biyoun Kim, Diễn Đàn Á Châu cho Nhân Quyền và Phát Triển…Có thể kể thêm ông Lucas Machon, Ủy Hội Quốc Tế các Nhà Luật Học, nhà ngoại giao Anh quốc Anwar Choudhury và nhà ngoại giao Slovénie Andrej Logar, đại diện Liên Hiệp Âu Châu. Qian Bo, đại biểu Trung cộng phản ứng bằng sự bác bỏ những lời cáo buộc kể trên, nhứt là của đại biểu Thụy Điển. Bắc Kinh vẫn dùng những luận điệu xảo trá và ngoan cố mà dân tộc Tây Tạng và nhân loại hiếu hòa, quý trọng công lý, ham chuộng tự do dân chủ không bao giờ chấp nhận được. Họ cho Tây Tạng là vấn đề nội bộ Trung Hoa, liên quan đến chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ. Vùng tự trị Tây Tạng dưới chế độ cộng sản được phát triễn mọi mặt. Không có vấn đề gì về tôn giáo hay nhân quyền tại đó. Ông Andrej Logar, nhân danh Liên Hiệp Âu Châu, một lần nữa yêu cầu cho bà Cao Ủy Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc đến thăm Tây Tạng. Chưa thấy đại diện nhà cầm quyền Bắc Kinh trả lời về đề nghị này. 

Cùng thời gian đó, từ sáng ngày 2 tháng 6 và những ngày kế tiếp, Cộng đồng Tây Tạng khoảng hơn 250 người đã đến biểu tình tại quảng trường Các Quốc Gia (Place des Nations), ngay trước cổng chính trụ sở Liên Hiệp Quốc. Cuộc biểu tình tố cáo và lên án Trung cộng trấn áp đẩm máu phong trào tranh đấu ôn hòa cho Nhân Quyền và Dân Quyền của dân tộc Tây Tạng. Những hành vi tội ác của Trung cộng vẫn tiếp diễn mặc dù có cuộc động đất tàn khốc ở Tứ Xuyên. Tài liệu phân phát cho báo chí ghi lại 6 điểm yêu sách đã gởi ông Tổng Thư Ký và cộng đồng Liên Hiệp Quốc. Sáu điểm yêu sách cũng vừa được nêu lên trong các cuộc điều trần và thảo luận tại Hội Đồng Nhân Quyền. Trong đó có sự khẩn cấp gởi phái đoàn độc lập điều tra thảm kịch Lhassa và bảo đảm cho báo chí quốc tế được đến tận  nơi. Buộc Trung cộng chấm dứt ngay những sự sát hại dã man người dân trên khắp đất nước Tây Tạng, phóng thích ngay tất cả tù nhân và săn sóc những người bị thương tích. Chế độ Bắc Kinh phải cho tự do lưu thông và cung cấp nhu cầu thiết yếu hằng ngày cho dân chúng, tăng sĩ tại các đền chùa bị phong tỏa… 

Được biết, trong số đông đảo bạn hữu và người ngoại quốc tham dự các cuộc biểu tình ủng hộ chính nghĩa dân tộc Tây Tạng, có Liên Hội Nhân Quyền Việt Nam và Hội Cựu Quân Nhân Việt Nam Cộng Hòa ở Thụy Sĩ. 

(Viết theo tin của nhà báo Nguyễn Lê Nhân Quyền, hội viên Hội Nhà Báo Thụy Sĩ Độc Lập CH-Media và Liên Hiệp Quốc Tế Báo Chí Pháp Thoại UPF và nhà thơ Nguyên Hoàng Bảo Việt, thành viên đoàn đại diện Văn Bút Quốc Tế tham dự các Khóa Họp Hội Đồng Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc).

Genève ngày 10 tháng 6 năm 2008
Liên Hội Nhân Quyền Việt Nam ở Thụy Sĩ
Ligue vietnamienne des droits de l’homme en Suisse
Vietnamese League for Human Rights in Switzerland.

* Đính kèm một số hình ảnh Cộng Đồng Tây Tạng biểu tình trước trụ sở Liên Hiệp Quốc cùng phái đoàn đại diện và nhân chứng Tây Tạng tham dự Khóa Họp Hội Đồng Nhân Quyền ở Genève Thụy Sĩ.