TÌNH HÌNH TỴ NẠN

Ngày 25/3, tới nay là đã 2 tuần, vẫn còn khoảng 17.000 người mất tích, hơn 246.000 người tỵ nạn sau khi một số đã trở về nhà. Có khoảng 25.000 người tái di tản khỏi tỉnh của mình đến nơi an toàn, tiện nghi hơn. Hồng Thập Tự Nhật Bản đã quyên góp được 32 tỷ Yen (400 triệu đô-la Mỹ).

Chính phủ Pháp tích cực không vận gửi rất nhiều đồ cứu trợ và những thiết bị phòng phóng xạ. 

Các tổ chức Yakuza (găng tơ, nửa công khai, nửa lén lút, bị gọi là “bạo lực đoàn”, nhưng họ tự cho mình là những “nghĩa sĩ” sống theo đạo lý riêng, chứ không theo luật lệ xã hội) đóng góp 70 xe tải chở đầy thực phầm và đồ thiết dụng tặng người tỵ nạn (Thời động đất Kobe, Yakuza cũng đã giúp người bị nạn). Trong 2 tuần qua, các tổ chức này cũng đã sớm có nhiều chuyến xe cung cấp nhiều đồ. Như vậy tổng cộng họ đã tặng khoảng 200 tấn hàng cứu trợ.

Ngày 26/3..., tiếp tục công tác tìm kiếm, cứu trợ, ổn định, tái di tản, một số người tỵ nạn bắt đầu chuyển qua nhà tiền chế. Người và đồ cứu trợ tiếp tục đổ tới.

Có khoảng 230 cơ quan hành chính cấp địa phương, trung bình mất khoảng 25 số nhân viên, máy điện toán, tư liệu bị hư, mất, trong khi công việc tăng gấp cả chục lần. Nhiều nhân viên làm việc quên ăn, quên ngủ, trong môi trường thiếu thốn, đầy khó khăn. Có bệnh viện trong hoàn cảnh thiếu thốn nhân sự và thuốc men cùng cực mà phải tiếp nhận 6.400 bệnh nhân!!!

Chính phủ dự trù trợ cấp cho mỗi căn nhà bị tàn phá 3 triệu Yen (khoảng 37.500 đô-la Mỹ) và cho vay tiền để xây dựng lại. 

Nhiều ngành kỹ nghệ, đặc biệt là sản xuất linh kiện xe hơi và điện tử bị ảnh hưởng nặng nề, ảnh hưởng lớn tới việc sản xuất tại Nhật và 1/3 thế giới. 

Ngày 29/3, thành lập “Bản Bộ Phục Hưng”, do TT Naoto Kan là Bản Bộ Trưởng và bao gồm tất cả thành viên nội các, bên dười có “Sảnh Phục Hưng” phụ trách thực thi cụ thể.

Ngày 30/3, vợ chồng Thiên Hoàng Bình Thành lần đầu tiến viếng thăm khoảng 200 người tỵ nạn tại Budoka, Tokyo. Hai ông bà quỳ nói chuyện với người tỵ nạn quỳ trên tấm nệm ngủ của họ. 

Ngày 31/3, sau 20 ngày động đất, số người tỵ nạn giảm còn khoảng 200.000, nhưng số người mất tích vẫn còn rất cao, khoảng 16.300.

TÌNH HÌNH NHÀ MÁY NGUYÊN TỬ FUKUHSIMA 1

Ngày 29/3, tại phía nam nhà máy Fukushima khoảng 16 km, nước biển ô nhiễm lượng phóng xạ Iodine (I131) cao gấp 58,8 lần bình thường.

Mây phóng xạ lan tỏa mỏng trên bình diện rộng, tới cả Philippines, Trung Quốc, Hàn Quốc, Việt Nam… Trạm quan trắc của Viện Khoa Học và Kỹ Thuật Hạt Nhân thuộc Viện Năng Lượng Nguyên Tử Việt Nam đã phát hiện chất đồng vị phóng xạ I131 trong không khí, nhưng không ảnh hưởng đến sức khỏe. 

Tại Ủy Ban Ngân Sách Hạ Viện, TT Naoto Kan tuyên bố “chính phủ Nhật đang trong tình trạng báo động mức cao nhất”, có nghĩa là chính phủ làm việc trong tinh thần cảnh giác, khẩn trương tối đa, chứ không có nghĩa tình hình các lò nguyên tử ở mức báo động cao nhất. Một số cơ quan truyền thông tại VN đưa tin “Nhật báo động mức cao nhất về khủng hoảng hạt nhân”, “Thủ tướng Naoto Kan hôm nay tuyên bố, Nhật Bản đang được đặt trong tình trạng báo động cao nhất về cuộc khủng hoảng hạt nhân ở nhà máy điện Fukushima I.” là không hiểu ý nghĩa loan tin sai lạc, gây hoang mang dư luận. Không hề có “Lệnh Báo Động” nào cả!

Ngày 30/3, Chủ Tịch TEPCO là ông Tsunehisa Katsumata lần đầu tiên họp báo cho hay việc khắc phục tai họa, cụ thể là phục hồi hệ thống giải nhiệt tại các lò vẫn chưa biết bao giờ mới xong, có thể cả tháng. TEPCO thành thật xin lỗi và sẽ bồi thường tối đa cho nông gia và ngư dân... Cảm tạ các nhân viên đang ngày đêm phải làm việc trong hoàn cảnh khắc nghiệt và căng thẳng. Bây giờ công việc là khắc phục tai họa, còn 4 lò số 1 - số 4 có lẽ sẽ bị hủy bỏ.

TTK Nội Các Edano thì cho rằng bỏ là lò số 5 và lò số 6.

Vấn đề ưu tiên bây giờ là phải xử lý nước bị ô nhiễm nặng tràn ngập tại lò số 2 và số 3, đem chứa trong hồ hay tàu loại chở dầu?

Theo yên cầu của Nhật Bản, bà Giám Đốc Anne Lauvergeon và 5 chuyên gia của đại công ty Areva chuyên về nguyên liệu nguyên tử của Pháp bay qua giúp Nhật xử lý nước bị ô nhiễm phóng xạ. Lò số 3 đang dùng nhiên liệu của công ty này chế tạo. Công ty Areva cũng đem xe chuyên dụng đo phóng xạ, robot chuyên tẩy trừ phòng xạ... tới giúp.

Lượng Iodine phóng xạ (I131) trong nước biển tại địa điểm 330 mét phía nam cửa thoát nước lên 3.355 bình thường, tại địa điểm 50 mét phía bắc cửa thoát nước (lò số 5 và số 6) 1.226 lần bình thường. Tìm thấy lượng nhỏ 3 loại đồng vi phóng xạ Plutonium Pu-238, 239 và 240, trong đất tại nhà máy phát điện nguyên tử Fukushima 1, không nguy hại sức khỏe. Dùng khoảng 60.000 lít loại nhựa lỏng tưới các khu vực bị ô nhiễm, để khi khô sẽ giữ không cho bụi phóng xạ bay đi...

Lò số 1 tại nhà máy phát điện nguyên tử  Fukushima 2 ở phía nam khoảng 10 km, lần đầu tiên bị bốc khói trong một lúc, nhưng không gây nguy hại nào. 

Mỗi ngày vẫn phun vào các lò khoảng 170 tấn nước. Khi phế lò, TEPCO sẽ thâm thủng khoảng 4 tỷ đô-la Mỹ, trong khi mức chính phủ bồi thường khoảng 1,5-3 tỷ đô-la Mỹ. Giá điện sẽ tăng từ tháng 4/2011.

Ngày 31/3, Tổng Thống Pháp Sarkozy tới Nhật, họp với TT Naoto Kan, bàn về hợp tác kỹ thuật, xử lý sự cố các lò nguyên tử.

Công việc kế tiếp sau khi có điện tại phòng điều khiển là kiểm tra máy móc và dây điện - chạy các đồng hồ báo dữ kiện - chạy hệ thống giải nhiệt - đưa ôn độ trong nồi áp suất xuống dười 100 độ C - kiểm soát không cho thoát phóng xạ.

IAEA cử thêm chuyên gia về trừ khử ô nhiễm hải dương qua giúp Nhật.

Do người dân lo ngại không mua ăn, rau thuộc các tỉnh lân cận Fukushima không bị phóng xạ như dưa chuột... đã xuống giá còn khoảng 10-15% giá thường.

NGƯỜI VIỆT ĐÓNG GÓP CỨU TRỢ

1- Hội Đồng Liên Tôn VN tại Houston, TX, dự định quyên góp cứu trợ.

2- Một số cựu du học sinh Việt tại Nhật nay đang ở khắp nơi trên thế giới đã tổ chức quyên góp ủy lạo để tạ ơn những gì người Nhật đã cứu trợ Việt Nam trong thời gian qua. Số tiền thu được khoảng 26.000 đô-la Mỹ.

3- Ngày 19/3/2011, theo lá thư kêu gọi cứu trợ những người bạn Nhật Bản kém may mắn, Hòa Thượng Thích Chơn Thành tổ chức một buổi lễ cầu siêu và cầu an tại chùa Bảo Quang, Santa Ana, nam Cali, Hoa Kỳ.

4- Nhà cầm quyền CSVN tặng ủy lạo 200.000 đô-la Mỹ.

5- Hội Người Việt Nam Tại Nhật Bản (CS) cũng tổ chức lạc quyên cứu trợ.

6- Thiền Sư Nhất Hạnh tổ chức cầu siêu, cầu an tại Pháp.

7- Ngày 18/3/2011, Andrea Võ, ái nữ của anh Lập Võ - cựu du học sinh vùng Nam California đã tổ chức một cuộc Bake Sales để quyên giúp người bị nạn. Các cháu đã quyên góp được tổng cộng 5144.26 đô-la Mỹ và đã được chuyển giao cho Hội Hồng Thập Tự Nhật Bản. 

8- Ngày 18/3/2011, cháu Lâm Trường Giang, trưởng nam của cựu du học sinh là anh Lâm Văn Chấn và chị Tạ Siêu Quần, vùng Midwest đã tổ chức một cuộc lạc quyên tại công ty và vận động bán được gần 300 cái chả giò. Tổng số tiền lạc quyên và tiền bán chả giò lên đến 1,100 đô-la Mỹ, được công ty nhân đôi thành 2.200 đô-la Mỹ và được chuyển đến Hội Hồng Thập Tử Hoa Kỳ. 

9- Ngày 20/3/2011, tổ chức Lễ Cầu Nguyện tại Viện Đại Học Đông Phương Linh Sơn Thế Giới, số 92-94 rue Pasteur 94400 Vitry Sur Seine, Pháp, do Hòa Thượng Tăng Thống Viện Trưởng Thích Tịnh Hạnh chứng minh và chủ lễ.

10- Ngày 25/3, cựu du học sinh Việt từng ở Nhật cùng thân hữu họp tại quá n cơm chay của anh Lê Hữu Phước ở Sunnyvale, bắc Cali, Hoa Kỳ, chia sẻ chuyện động đất và quyên góp cứu trợ, thu được khoảng 9.000 đô-la Mỹ. 

11- Anh chị Nguyễn Đắc Đậu - Nguyễn Ngọc Lan, gửi tặng cho người tỵ nạn 3.000 đô-la Canada nhờ trao trực tiếp. Cộng với thân nhân của chúng tôi ở Hoa Kỳ gửi tặng 1.050 đô-la Mỹ. Chúng tôi sẽ trực tiếp đi cứu trợ.

12- Ngày 27/3/2011, buổi sáng, tại cổng chính công viên Thống Nhất, Thành Đoàn Hà Nội đã tổ chức chương trình 10.000 người đi bộ quyên góp ủng hộ người dân Nhật Bản bị thảm họa động đất, sóng thần. 

13- Ngày 27/3/2011, Hòa Thượng Trí Quảng (cựu du học sinh đại học Rissho) và Hiệu Trưởng trường Nhật Ngữ Đông Du Nguyễn Đức Hòe (cựu du học sinh đại học Kyoto) tổ chức cầu siêu, cầu an và quyên góp tại chùa Phổ Quang, Phú Nhuận, Sài Gòn với khoảng 500 người tham dự. 

14- Ng ày 31/3/2011, VietNamNet tổ chức đêm nghệ thuật ủng hộ Nhật Bản với sự tham gia của ba hoa hậu: Ngô Phương Lan, Trần Thị Quỳnh, Ngọc Hân, Nguyễn Thị Loan, các ca sĩ nổi tiếng…

15- Ngày 1/4/2011, dạ tiệc từ thiện tại Seafood World do tuần báo Viet Star, Billy Hùng và ban nhạc Black Caps Band… tổ chức.

16- Ngày 8/4, nhóm “Viet Love For Japan” tổ chức văn nghệ lạc quyên tại Little Saigon, nam Cali, Hoa Kỳ.

17- Ngày 10/4, nghệ sĩ Thái Hà và các thân hữu ở San Jose, Cali, Hoa Kỳ cũng đã đề nghị anh Huỳnh Lương Thiện và Đỗ Thông Minh đứng ra tiếp tay quyên góp cứu trợ. Tổ chức tiệc văn nghệ lạc quyên với sự tham dự của các ca sĩ Khánh Ly, Như Quỳnh, Tú Quyên...

18- Ngày 10/4/2011, Tiệc Gây Quỹ Cứu Trợ Nhật Bản do Viet TV và Người Việt Tây Bắc tai Seattle, WA, Hoa Kỳ, tổ chức. 

19- Ngày 17/4, Ý Lan, Vân Quỳnh, Nguyễn Huy Tâm, Kevin Khoa,　Nguyệt Hân, Bảo L Hoàng Đình Nguyên, Nguyễn Bá Thành, Dan vy... với Tình Ca Miên Du Đà Lạt tại Emerald Bay, Little Saigon lấy tiền giúp nạn nhân động đất Nhật Bản. 

20- Trong tháng 4/2011, tại Seattle, Washington State, cháu Tomo Nakayama Trần, trưởng nam của cựu du học sinh tại Nhật là Trần Thanh Việt, và ban nhạc Grand Hallway tổ chức 3 buổi hòa nhạc để đóng góp cứu trợ thiên tai Nhật Bản.

21- Ông Trần Văn Sơn và nhóm người 34 người ở Hoa Kỳ, nguyên là tỵ nạn đoục tàu Ryuko Maru cứu và tạm cư tại Kominato, Nhật Bản năm 1977, đã quyên tặng 1.000 đô-la Mỹ và viết thư ủy lạo đến Giáo Hội Phật Giáo Rissho Kosei-Kai.

MỘT MÙA XUÂN HOA ANH ĐÀO MẤT VUI!

Mùa hè năm 2010 kéo dài bất thường thêm cả tháng, và mùa đông đầu năm 2011 như cũng kéo dài, hoa Anh Đào nở muộn 5, 7 ngày.

Hoa Anh Đào rất mẫn cảm với thời tiết, chuyện nở sớm hay muộn là chuyện thường tình. Nhưng năm nay vì trận động đất 9,0 độ Richter, khiến mọi người lo âu, đổ dồn sức cứu giúp, lại thêm nhà máy phát điện nguyên từ Fukushima 1 bị thoát phóng xạ làm nhiều người lo ngại, lánh xa. Du khách Nhật, nhất là du khách từ ngoại quốc háo hức chờ đi thưởng thức hoa Anh Đào cũng ngại ngùng, giảm đi đáng kể, thế nên mùa Anh Đào năm nay là một trong những mùa vắng khách, kém vui.

Ngày 28/3/2011, hoa Anh Đào bắt đầu nở tại đền tử sĩ Yasukuni, quận Chiyoda, Tokyo, nơi được coi là  vị  trí tiêu chuẩn về nở hoa, trễ 6 ngày so với thường niên. Nơi đây có khoảng 600 cây Anh Đào, chủ yếu là loại tiêu biểu Somei Yoshino (染井吉野, nhiễm Tĩnh Cát Dã), 5 cánh đơn, màu hồng nhạt, đầu cánh hoa hơi khuyết. Và tin dự báo hoa Anh Đào vùng Tokyo và phụ cận sẽ mãn khai vào đầu tháng 4. 

TRỰC THĂNG TRUNG QUỐC BAY SÁT TÁU TUẦN NHẬT BẢN

Ngày 27/3, Tự Vệ Đôi Nhật Bản (SDF) cho hay, 1 máy bay trực thăng mang ký hiệu Z9 của Cục Hải dương Trung Quốc chiều ngày 26/3 đã bay sát tàu tuần tra Isoyuki của Lực lượng phòng vệ trên biển (MSDF) tại khu vực tranh chấp giữa hai nước trên vùng biển Hoa Đông. Chiếc Z9 đã bỏ đi sau khi lượn một vòng xung quanh tàu Isoyuki.

Cùng ngày, Chính phủ Nhật Bản đã thông qua các kênh ngoại giao để phản đối hành động trên của phía Trung Quốc. 

Trước đó, ngày 7/3/2011, 1 máy bay trực thăng Trung Quốc cũng có hành động tương tự như trên nhưng SDF cho biết sự việc lần này nguy hiểm hơn vì máy bay đã hạ thấp độ cao hơn so với lần trước (trong vòng 70 mét và chỉ cao độ 40 mét).

THÔNG QUA NGÂN SÁCH 2011...

Ngày 29/3, Quốc Hội thông qua ngân sách năm 2011 là 44.3000.0000.0000 Yen (tương đương 5.540 tỷ đô-la Mỹ).

Ngày 30/3, một dự luật liên quan gia hạn trợ cấp trẻ em trong 6 tháng cũng được thông qua.

Còn một số dự luật, nhất là ngân sách bổ túc nhằm phục hưng tai họa động đất 9,0 độ Richter vùng đông-bắc đangđoục soạn thảo, dự trù khoảng 200 tỷ đô-la Mỹ.

Ngày 10/4 bầu Đô Trưởng và Tình Trưởng. Ông Shintaro Ishihara ra tranh cử nhiệm kỳ thứ 4 trong 4 năm với 3 ứng viên khác. Ông Ihsihara nguyên là Dân Biểu đãng Tự Do Dân Chủ, từ chức rồi ra tranh cử chức Đô Trương năm 1999. Là một người ăn nói bạo, từng cùng ông Mori, Chủ Tịch công ty Sony, viết cuốn “Japan That Can Say NO” (với Hoa Kỳ) năm 1989 gây cấn động Hoa Kỳ...

(Tin về Động Đất – Sóng Thần – Nguyên Tử xin xem Thư Đông Kinh 15/3/2011)

• Đỗ Thông Minh