Cơn mưa chiều hôm ấy
tầm tã, nhòa cả hoàng hôn, trắng xóa con đường đất bên
cánh rừng dẫn vào trại tù. Trời trút nước, giăng mờ những
hàng kẽm gai rào trại tù như muốn xóa bỏ xíxh xiềng cho
những kẻ mất tự do? Tiếng mưa gió ngân lên như khúc nhạc
rót vào hồn khiến khung cảnh trại tù thêm thê lương tê
tái!
Hồi còn ở trại tù Suối
Máu, do thiếu ăn và bị lao động quá mức nên những vết
thương cũ của tôi bị nhiễm trùng, lại thiếu thuốc men
nên các bạn bảo tôi trông giống “bộ xương khô biết đi”.
Lần đó các bạn tưởng tôi đứt rồi, nhưng tôi vẫn sống,
vẫn lết từ trại nầy sang trại tù khác. Sức khỏe tôi
càng ngày càng kém, thấy thương nên các bạn đã lãnh thế
những công tác lao động nặng như vào rừng cưa cây, đập
đá núi làm đường... anh em để tôi làm những việc nhẹ
ở lán. Có lần tôi được giao đi lãnh cơm cùng người bạn.
Tôi, một kẻ gần như mù, còn bạn thì đi bằng chiếc chân
gỗ! Cả hai khiêng thau cơm nặng cho cả lán ; cái thau
được gò bằng tôn chế biến lại, ttrông nó có vẻ to, đựng
được nhiều, nhưng chia ra cho mỗi người cũng chỉ được
lưng chén ! Khi đoàn tù lao động trở về chưa đến lán,
thấy thau cơm các bạn đã reo lên…. Người bạn khiêng phía
trước chẳng biết vì xúc động bởi những tiếng reo hay
vì đường trơn ướt, chiếc chân gỗ chịu quá nặng, nên
bước lệch đã khiến hai người té sấp xuống đường. Trong
đoàn tù có những tiếng rú lên mà thanh âm nghe não nuột:
-Trời ơi ! Cơm đổ
rồi !
Chẳng một tiếng xót thương
cho hai phế nhân bị té xấp, hay chẳng ai còn hơi sức để
kêu ngoài sự ám ảnh của cơn đói mà vọng lên âm thanh từ
trong vô thức : «Ðổ cơm rồi ?!» Khi con người
trong cơn đói lảù, tình đồng loại cũng mờ nhạt ?! Khoảng
khắc giao động lắng xuống những bạn tù ùa nhau chạy lại,
kẻ thì đỡ tôi, người thì vực người bạn gốc Nhảy dù…,
lớp còn lại xúm nhau nhặt từng hột cơm văng xuống dưới
rảnh hiên lán rồi đem rửa từng hạt cơm như đãi cát tìm
vàng, tìm ngọc. Mặc dù không trông thấy rõ nhưng tôi vẫn
cảm nhận được cơn đói hằn trên khuôn mặt anh em, khiến
những giọt lệ trong lòng tuôn trào theo cơn mưa chiều, như
lớp sương mờ giăng mắt! Kể từ hôm đó tôi không chịu
làm việc nhẹ nữa và cùng anh em vào rừng cưa cây. Tôi còn
quyết định để một nửa phần cơm chiều của mình dành
cho bữa cháo sáng. Tôi nghĩ: "Ðây cũng là cách chuộc lỗi
đã tắc trách làm đổ thau cơm của anh em". Bạn cùng tổ
lúc đầu còn áy náy khi thấy tôi nhịn bớt phần cơm mình
để có phần cháo sáng, nhưng dần dần không còn ai thắc
mắc. Tình trạng thiếu ăn đã trầm trọng và cơn đói đã
trở nên gối đầu, ăn bữa nay mà cái đói nó dồn từ vài
bữa trước. Nhiều buổi chiều lao động về đói quá tôi
đã ăn hết phần cơm để dành …, sáng ra vài bằng
hữu không thấy cháo đâm nổi quạu ! "Hình như các bạn
ấy ngỡ bổn phận của tôi là phải có cháo sáng cho họ
ăn …Thế mới biết ở tù cũng có thói quen !”
Trong lòng tôi vừa có chút
xót xa vừa ưng ức! Rồi lại nghĩ:
"Mình có ăn thêm một chút
thì cũng chỉ kéo dài chuỗi ngày đau khổ, nhưng iùt cháo
sáng lại là chút niềm vui nhỏ mỗi ngày…cũng ấm lòng cho
ít bạn bè". Nhịn riết rồi cũng quen, Thời gian gần nhau
cũng chẳng lâu, nhóm bạn ấy và tôi bị biên chế phân tán
đi khắp nơi. Sau này nghe tin bạn tôi có ngưòi đã ngủ
yên nơi xó rừng, góc núi, nào ai còn thèm những hạt cơm
rơi nữa! Chiều nay nhìn mưa rơi tôi bỗng cảm thấy buồn,
nhớ những người xưa hay nhớ cảnh khổ ?
“Ðời buồn như chiếc
lá,
lặng rơi bên hiên nhà.
Mưa vô tình ngập lối
Cuốn trôi mảnh hồn ta!“
Paris vào hạ
Ðỗ Bình
