Đứng trên Hòn Chồng
vào buổi sớm mai, khi mặt trời lan toả những ánh nắng vàng
rực rỡ...Nhìn ra một dải núi nằm giữa biển Nha Trang, người
ta thấy nổi lên đôi gò núi , trông giống như đôi gò vú
của một nàng thiếu nữ. Nàng đang ngả mình phơi nắng. Triền
núi xanh thoai thoải làm nên thân thể nàng. Khe núi xanh chạy
dài xuống mặt sóng như mái tóc nàng xoã xuống biển - Người
Sàigòn lên chiêm ngưỡng cảnh đẹp, gọi là núi Mỹ Nhân!
Nàng Mỹ Nhân đã nằm ở đó chung thuỷ chờ chồng - Chồng
nàng là một tướng cướp trẻ của đạo quân cướp bể.
Trong một chuyến đi, thuyền bè của họ đã bị bão biển
đánh đắm. Xác họ dạt vào bờ và hoá thành bãi sỏi đá,
hiện vẫn còn dấu tích tại đó:
Bờ Hòn Chồng, quán gió, một
trưa chiều
Anh đứng dưới bóng dừa
xứ sở
Nghe cả biển, tình yêu và
đời vỗ...
Nhúm cỏ lòng xé rách bụi
thơ bay.
Cái bóng nàng Mỹ Nhân vẫn
nằm ở đó để làm một tượng thần trong trắng giữa chốn
đời thường bụi bặm, xô bồ này mà tạc vào năm tháng:
Tình yêu vỗ muôn đời trong
sóng vỗ
Không vấn vương bụi bặm
cõi trần đời
Sau những ngày giải phóng miền
Nam, người chiến sĩ giải phóng đã qua đây - Anh còn là một
nhà thơ!... ( Bài thơ được anh nhớ lại để viết vào gần
20 năm sau đó), vừa là sự minh chứng của lịch sử, vừa
là sự trải nghiệm dâu bể trong chốn đời người: Những
thương tích chiến tranh, dù bao bom đạn đã bắn vào thân
thể anh cũng chỉ là nỗi đau thể xác, nhưng nỗi đau nơi
nhân tình thế thái này đã bắn vào cả trái tim, tâm hồn
anh… còn đau đớn nặng nề hơn! Đó mới chính là vết đạn
ngàn thu bao giờ lành lại được? Cho nên dừng chân nghỉ
lại trước bờ biển sóng gió mênh mông, ngước nhìn đỉnh
núi Mỹ Nhân kia, anh mới thốt lên rằng:
Ta! Con chim đã trúng bao vết
đạn
Dừng chân nghỉ bên bờ xanh
hữu hạn
Chốn vô cùng ta muốn hỏi
Mỹ Nhân?
Anh muốn ngả vào lòng nàng,
trong vòng tay êm ái của tình yêu nàng - Phải, chỉ có nàng…
chỉ có tình yêu của người đàn bà mới xoa bớt được
vết thương sâu nhói tận trái tim anh:
Cho anh hôn lên đôi vú đá
tơi bời
Dầm dãi nắng mưa ru em trong
giấc ngủ!
Anh ru nàng và nàng ru anh! Nhưng
trong cuộc đời thực này, tình yêu của nàng Mỹ Nhân âu
lại cũng chỉ là mộng ảo? Dẫu vậy, anh vẫn muốn ngủ
trong tình yêu ấy… để quên hết đi chốn nhân tình thế
thái, quên hết đi cái cõi đời mệt mỏi, hỗn loạn và đầy
rẫy những lo âu:
Xin lỗi những mảng đời ta
đang có
Đôi lúc thèm được bám rêu
xanh...
Đến đây - Tôi xin đi sâu
phân tích vào đoạn thơ thứ 5 của bài:
Bóng nàng nằm trơ mãi cái
nước non
Lòng nguyệt tỏ tháng năm
mòn đá sỏi
Niềm vĩ đại lại vô cùng
man dại...
Hình ảnh của đỉnh núi Mỹ
Nhân nằm giữa biển khơi xanh, chờ người chồng đi xa mãi
mà không trở về...Tình của nàng chỉ có vầng nguyệt tháng
năm soi tỏ. Dù sông cạn đá mòn nàng vẫn thuỷ chung - Ôi!
Sự hoang dại tạo hoá chẳng phải là đỉnh cao hùng vĩ muôn
đời trong thế giới hỗn mang mà chúng ta đang sống hay sao?
Đó cũng là chính kiến của nhà thơ trứơc thần tượng vĩnh
hằng của đỉnh núi Mỹ Nhân kia! Nghĩa là, sự thần tượng
về tình yêu với người đàn bà sinh ra trong cõi thế gian
này, nó đã được tác giả dồn nén vào trong câu thơ cuối
đoạn:
Cây Thánh Giá Cuộc Đời anh
đặt dưới chân em!
Nhà thơ không phải là người
theo tôn giáo, nhưng hình tượng Cây Thánh Giá Cuộc Đời cần
hiểu theo nghĩa tượng trưng - Người Nhật thì đặt thanh
gươm trên đầu người đàn bà, người Pháp lại đặt thanh
gươm dưới chân người đàn bà!... Cho nên, nhà thơ mới phát
biểu quan niệm , chính kiến của mình trong sự tồn tại thế
giới : "Cây Thánh Giá Cuộc Đời anh đặt dưới chân em
"! Nó còn biểu hiện một sự phản ứng mãnh liệt của
tác giả trước thực tại của thế giới con người đầy
rẫy những bạo lực phi lý, còn nhiều dã tâm mãnh thú nữa...
Đến đây tình thơ đã được đẩy cao lên ý nghĩa thời
đại, hình ảnh thơ bốc lửa và cháy sáng! Cùng với đoạn
thơ thứ 6 làm thành hai đoạn thơ trung tâm cốt lõi nhất
của bài. Tôi xin phân tích tiếp về đoạn thơ thứ 6 ấy:
Hồ yêu tinh - và đàn bà nơi
trần thế
Vừa là tiên vừa là quỉ:
nàng ơi!
Đàn bà - Đúng là cuộc sống
không thể thiếu được họ! Thiếu họ, cuộc đời ta sẽ
trở nên hoang tàn, vô nghĩa. Nhưng chính đàn bà cũng đem đến
cho ta bao mệt mỏi? Có nhiều khi ta chỉ muốn vào quách trong
chùa để đi tu, cho cuộc đời được sống yên. Có họ và
không có họ đều dở cả - Họ là thiên đường trong cuộc
đời ta , nhưng đồng thời cũng là âm phủ!...Họ vừa là
linh hồn, là tiên nữ, lại vừa là quỉ dạ xoa...Chả trách
- thi sĩ Tản Đà đã từng một thời tìm đường lên núi
tu tiên, để dứt bỏ chốn hồng trần. Nhưng rồi ông vẫn
lại phải quay về với cõi đời thường ấy, để sống tiếp
cuộc đời chán chường với bao nỗi đoạ đầy. Vì lẽ đó
- đứng trước đỉnh núi Mỹ Nhân thanh cao kia, nhà thơ mới
thốt lên:
Nếu có thể sống chung đầu
bạc răng long
Anh nguyện với nàng cả đời
vui thú
Hình ảnh đoạn thơ chan chứa
tình yêu, làm cho bài thơ mang sâu sắc tính đời và gắn liền
vào trong cuộc sống - Để tình thơ Trước Núi Mỹ Nhân thật
sự trở thành một thi phẩm hoàn bích và viên mãn!...
(Thơ cũng như lời bình đều
trích theo nguyên bản của Tập thơ
RUNG ĐỘNG TRÁI TIM - NXB Thanh
niên 2009)
Ai muốn xem TUYỂN THƠ ĐẠI
BÀNG độc nhất vô nhị của
Phạm Ngọc Thái thì mở website
(vnthuquan.net - trang Diễn Đàn -
Mục Tác
giả Người Việt), hoặc nháy chuột vào link dưới đây:
http://vnthuquan.net/diendan/tm.aspx?m=185724
