Về  phần quan khách đại diện chính quyền  Úc gồm có:

Bà Tania Mihailuk, Dân biểu  Bankstown
Ông Khal Asfour, Thị trưởng Thành phố Bankstown.
Ông Richard Phillips, Phó chủ tịch Bankstown Sports Club,
Dân biểu liên bang Jason Clair
Ông Glenn Bookes, Dân biểu vùng  East Hills
Nghị viên Pam Gavin, Alex Kuskoff và Nhan Tran

Phần quan khách Việt gồm: 

Đại diện Phật giáo: Hoà thượng Thích Bảo Lạc; Thượng tọa Thích Quảng Ba
Đại diện Công giáo: Linh mục Nguyễn Khoa Toàn.
Cùng tất cả các  đại diện Hội đoàn, đoàn thể và các cơ  quan truyền thông Việt ngữ tại NSW

Trước khi đi vào buổi lễ khánh thành Tượng Đài Thuyền Nhân, những hồi trống truyền thống từ các thanh niên nam, nữ thuộc Cộng Đồng Công giáo Sydney đã đưa đến tất cả người hiện diện những giây phút bồi hồi, thương cảm và long trọng trong tình tự văn hoá dân tộc. Kế tiếp là nghi thức chào quốc kỳ, với quốc ca Úc Việt do ban nhạc các em thiếu nhi trong Cộng Đồng Công giáo Sydney thực hiện.

Để chính thức khai mạc cho buổi, ông Nguyễn Văn Thanh, Chủ tịch CĐNVTD/NSW chia sẽ tâm tư  vui, buồn và nguyên nhân cùng diễn tiến sự vận động để có được kết qủa là buổi lễ khánh thành Tượng Đài Thuyền Nhân hôm nay.

Với một giọng xúc cảm, ông Thanh chia sẻ bối cảnh và lý do xuất hiện hai chữ “thuyền nhân” trong tự điển thếâ giới, ông cho biết :”Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, trước sự trả thù tàn nhẫn của Cộng sản Việt Nam đối với người dân miền Nam Việt Nam, đã có hàng triệu người Việt bỏ nước ra đi tìm tự do. Đa số người tỵ nạn đã ra đi bằng thuyền, từ đó có danh từ thuyền nhân, Boat People. Những người tỵ nạn đã trốn chạy chế độ Cộng sản bằng những con thuyền đánh cá bé nhỏ, hoặc ghe chở hàng trên sông cũ kỹ và thiếu phương tiện đi biển. Nhiều người đã chết, hoặc mất tích trên biển vì bị bão táp, ghe thuyền bị hư hỏng, bị lạc vào các hoang đảo, thiếu lương thực, bị chết vì đói khát, bị hải tặc tấn công, cướp bóc, hãm hiếp và giết chết”. Nói về Đài Tưởng Niệm Thuyền Nhân, ông chia sẻ tiếp: “Để tưởng nhớ và vinh danh các Thuyền Nhân Việt Nam, nhiều cộng đồng người Việt trên thế giới đã lập những đài Tưởng Niệm Thuyền Nhân. Riêng tại NSW nhiều năm qua CĐNVTD chúng ta cũng ước mong xây dựng một tượng đài để tưởng niệm các thuyền nhân Việt Nam, những người đã bỏ mình trên đường vượt biên, vượt biển tìm tự do. Ước vọng của cộng đồng chúng ta đã được HĐTP Bankstown hỗ trợ. Ngoài việc chấp thuận và cho đất để xây dựng tượng đài, HĐTP Bankstown đã hỗ trợ CĐ chúng ta rất nhiều trong tiến trình xây dựng tượng đài về hành chánh cũng như tài chánh”...

Đặc biệt, với tư thế Chủ tịch CĐNVTD/NSW ông Thanh thay mặt cộng đồng tỏ lòng tri ân đến riêng bà Cựu Thị trưởng Tania Mihailuk, người đã giúp đỡ tận tình để có một ngày khánh thành Đài Tưởng Niệm Thuyền Nhân trang trọng và mang nhiều ý nghĩa lịch sử như hôm nay. Bà Tania Mihailuk không những chỉ giúp địa điểm mà còn hỗ trợ rất nhiệt tình trong lãnh vực tài chánh. Ngoài số tiền 75 ngàn được xuất ra từ qũy của Hội Đồng Thành Phố, bà còn vận động chính phủ Tiểu bang hỗ trợ thêm 50 ngàn, và cũng chính bà vận động Bankstown Sports Club đã ủng hộ một bữa tiệc thu được 60 ngàn đồng. Do đó, bà Tania Mihailuk là một nhân vật đặc biệt trong việc xây dựng tượng đài và cũng có thể nói, nếu không có sự giúp đỡ của bà Tania Mihailuk, CĐ cũng khó có được một tượng đài trang nghiêm và hùng vĩ như hôm nay. 

Riêng về sự  thành công CĐ với Tượng Đài, ông Thanh Nhấn Mạnh: “Công trình xây dựng tượng đài Tưởng Niệm Thuyền Nhân Việt Nam tại Saigon Place, Bankstown là một công trình chung của cả cộng đồng chúng ta. Đó là kết quả của những đóng góp, vận động của rất nhiều người, qua nhiều giai đoạn trong tiến trình định cư của cộng đồng chúng ta tại đây. Tượng đài là biểu tượng của hành trình vượt biển tìm tự do đầy bi thương của người Việt tỵ nạn, đồng thời cũng phản ảnh sự thành công trong việc định cư của chúng ta, những cựu thuyền nhân Việt Nam, tại đất nước này. Tượng đài cũng là biểu tượng của sự đoàn kết, của sự đóng góp của cộng đồng chúng ta vào sự phát triển của Thành Phố Bankstown và là một di sản tinh thần để lại cho con cháu chúng ta sau này.” 

Sau cùng, trước khi dứt lời, ông Thanh xác định “Saigon Place và tượng đài tưởng niệm thuyền nhân tại đây sẽ đi vào lịch sử của người Việt tỵ nạn tại Úc Châu và tại NSW nói riêng. Chúng ta có thể hãnh diện là chính nhờ ở sự đoàn kết của CĐ chúng ta mà những ước mơ của chúng ta đã thành hiện thực”.

Sau lời phát biểu của  ông Thanh, ông Thị trưởng Khal Asfour chia sẻ, theo ông Khal Asfour, Tượng Đài Thuyền Nhân tại Thị xã  Bankstown là một biểu tượng của một sự đoàn kết, đồng thời cũng là những chia sẻ chung của nhân bản trước những đau thương, mất mát của CĐNVTD/ NSW nói riêng và tất cả người Việt tỵ nạn trên khắp thế giới nói chung. Đây cũng  là một tài sản chung của Thành phố nói và nước Úc nói chung, Tượng Đài cũng sẽ trở thành một di sản lịch sử cho đời sau, để tất cả mọi người hiểu được lý do tại sao có CĐNVTD trên đất Úc và người Việt tỵ nạn trên toàn thế giới. 

Tiếp lời ông Thị  trưởng, Dân biểu Tania Mihailuk, cựu Thị trưởng, và cũng là người giúp đỡ nhiệt tình nhất chia sẻ. Theo bà Tania Mihailuk, tất cả những nỗ lực của bà đều phát xuất từ sự giao cảm trong nhân bản.... Bà nhận thấy Thành phố Bankstown  cũng là một trong những thành phố có khá đông người Việt cư ngụ và buôn bán. Có thể nói sự phát triển của thành phố cũng không thể thiếu bàn tay của những người Việt tỵ nạn CS tại đây. Hơn nữa, việc thiết lập một Tượng Đài Thuyền Nhân nơi đây cũng là một điều cần thiết, ngoài ý nghĩa là một di tích nghệ thuật của lịch sử, còn mang một ý nghĩa khác quan trọng hơn để đời sau có thể hiểu được những bất hạnh cơ cực của thuyền nhân và tôn vinh nhân bản, để rồi tìm cách đưa nhân bản trải rộng khắp thế giới, trong đó có Việt Nam. Một đất nước đã có quá nhiều oan khiên để phải có những tượng đài như thế này rải rác trên khắp thế giới.

Sau cùng là lời phát biểu của ông Richard Phillips, Phó chủ tịch Bankstown Sports Club. Trong lời phát biểu, ông cho biết sự  đóng góp của ông cũng chỉ là góp một bàn tay tạo cho khuôn mặt thành phố tươi đẹp mà mang nhiều ý nghĩa hơn qua công trình Tượng Đài Thuyền Nhân này. Đồng thời cũng là một sự chia sẻ với CĐNVTD/NSW những suy nghĩ, trăn trở của hai chữ Thuyền Nhân. 

Sau lời phát biểu của  ông Richard Phillips, ông Thanh đại diện CĐNVTD/NSW ngỏ lời cảm ơn và trao quà lưu niệm đến các mạnh thường quân có công để lạo dựng được một ngày khánh thành trọng đại đầy ý nghĩa và cảm xúc của ngày khánh thành tượng đài Thuyền nhân.

Sau phần trao quà lưu niệm, Tượng Đài Thuyền Nhân chính thức được khánh thành bằng nghi thức được ông Nguyễn Văn Thanh, Chủ tịch CĐNVTD/NSW, bà Dân biểu Tania Mihailuk và ông Thị trưởng Khal Asfour, đồng mở kéo tấm vải phủ tượng đài. Và ngay sau đó là phút linh thiêng nhất với bầu không khí im lặng, u uẩn, tất cả đều im lặng cúi đấu dưới ánh nến bập bùng để tưởng niệm hơn 600 ngàn người Việt đã vĩnh viễn ra đi nơi rừng sâu và trong đại dương trên con đường tìm tự do bởi sự tàn nhẫn ác độc của tập đoàn CSVN.

Cuối cùng là chương trình văn nghệ do cô Ngọc Oanh, Phó chủ tịch đặc trách Văn Hóa CĐNVTD/NSW điều khiển và buổi lễ khánh thành Tượng Đài Thuyền nhân sđưọc bế mạc lúc 22 giờ cùng ngày, trong niềm hân hoan và bùi ngùi của tất cả những người hiện diện. 

• Phạm Thanh Phương (Úc Châu)