Về đại
cương, Cyberspace là mạng lưới thông tin toàn cầu hay còn
được gọi là Internet còn Social media hay Truyền thông Xã hội
là một cách thức truyền thông kiểu mới, qua trực tuyến,
với mục đích tập trung, trao đổi các thông tin có giá trị
của những người tham gia. Trong khi Internet dùng để liên lạc
trực tiếp với đối tượng ở bất cứ đâu nhưng Truyền
thông Xã hội là cùng nói chuyện, trao đổi trực tuyến
Live với nhau trong Phòng, trong Nhóm ... dưới những cách thức
khác nhau sẽ được giải thích thêm.
Cyberspace hay Mạng toàn cầu
- Internet
(Hình vẽ một phần rất nhỏ
của World
Wide Web, bao gồm một số siêu
liên kết )
Internet là một hệ thống
thông tin toàn cầu có thể được truy nhập công cộng gồm
các mạng
máy tính được liên kết với nhau. Hệ thống này truyền
thông tin theo kiểu nối
chuyển gói dữ liệu (packet switching) dựa trên
một giao thức liên mạng đã được chuẩn hóa (giao
thức IP). Hệ thống này bao gồm hàng ngàn mạng máy
tính nhỏ hơn của các doanh nghiệp, của các viện nghiên cứu
và các trường đại
học, của người
dùng cá nhân, và các chính phủ trên toàn cầu.
Lợi ích
Mạng Internet mang lại rất
nhiều tiện
ích hữu dụng cho người
sử dụng, một trong các tiện ích phổ thông của Internet
là hệ thống thư
điện tử (email), trò
chuyện trực tuyến (chat), máy
truy tìm dữ liệu (search engine), các dịch vụ
thương mãi và chuyển ngân, và các dịch vụ về y tế giáo
dục như là chữa bệnh từ xa hoặc tổ chức các lớp
học ảo. Chúng cung cấp một khối lượng thông tin
và dịch vụ khổng lồ trên Internet.
Nguồn thông tin khổng lồ kèm
theo các dịch vụ tương ứng chính là hệ thống các
trang
Web liên kết với nhau và các tài liệu khác trong WWW
(World Wide Web). Trái với một số cách sử dụng thường
ngày, Internet và WWW không đồng nghĩa. Internet là một tập
hợp các mạng máy tính kết nối với nhau bằng dây đồng,
cáp
quang, v.v.; còn WWW, hay Web, là một tập hợp các tài
liệu liên kết với nhau bằng các siêu
liên kết (hyperlink) và các địa chỉ URL,
và nó có thể được truy nhập bằng cách sử dụng Internet.
Trong tiếng
Anh, sự nhầm lẫn của đa số dân chúng về hai từ
này thường được châm biếm bằng những từ như "the intarweb".
Các cách thức thông thường
để truy cập Internet là quay số, băng
rộng, không
dây, vệ
tinh và qua điện
thoại cầm tay.
Social Media hay Truyền thông
xã hội
Truyền thông xã hội
(tiếng Anh: Social Media) là một thuật ngữ để chỉ một cách
thức truyền thông kiểu mới, trên nền tảng là các dịch
vụ trực tuyến, với mục đích tập trung các thông
tin có giá trị của những người tham gia.
Những thể hiện của Social
Media có thể là dưới hình thức của các mạng giao lưu chia
sẻ thông tin cá nhân (MySpace, Facebook, Tweeter, Yahoo 360) hay các
mạng chia sẻ những tài nguyên cụ thể (tài liệu – Scribd,
ảnh – Flickr, video – YouTube)
Đặc điểm
-
Sự liên kết của các thành viên
tham gia sử dụng dịch vụ, trong đó mỗi thành viên có khả
năng duy trì tương tác thông tin cùng lúc với rất nhiều người
khác giúp cho thông tin luôn đến được những người quan
tâm nhất.
-
Tập hợp những thành viên sử
dụng dịch vụ sẽ tạo ra một số đông (đám đông) có khả
năng được định hướng theo những tình cảm và niềm tin
mang sắc thái riêng.
-
Sự liên kết của các thành viên,
cũng như sức ảnh hưởng của số đông lên các thành viên
khác nhau tạo nên một mạng lưới di chuyển nhiều hướng
của thông tin.
Ví dụ: MySpace và YouTube
trong cuộc tranh cử tổng thống Mỹ 2008
-
Các ứng cử viên của đảng
Dân Chủ đều sử dụng MySpace để tập hợp lượng người
ủng hộ đông đảo (Barack Obama – 48.000; Hillary Clinton –
25.000)
-
Các ứng cử viên của đảng
Cộng Hòa sử dụng YouTube để phát những bài vận động
tranh cử của mình vì hiệu quả lan truyền thông tin của nó.
Mạng xã hội
Hiệu quả của mạng xã
hội ảo
Mạng xã hội, hay gọi là mạng
xã hội ảo, (tiếng
Anh: social network) là dịch vụ nối kết các thành viên
cùng sở thích trên Internet
lại với nhau với nhiều mục đích khác nhau không phân biệt
không gian và thời gian.
Mạng xã hội có những
tính năng như chat,
e-mail,
phim ảnh, voice chat, chia sẻ file, blog và xã luận. Mạng đổi
mới hoàn toàn cách cư dân mạng liên kết với nhau và trở
thành một phần tất yếu của mỗi ngày cho hàng trăm triệu
thành viên khắp thế giới[1].
Các dịch vụ này có nhiều phương cách để các thành viên
tìm kiếm bạn bè, đối tác: dựa theo group (ví dụ như tên
trường hoặc tên thành phố), dựa trên thông tin cá nhân (như
địa chỉ e-mail hoặc screen name), hoặc dựa trên sở thích
cá nhân (như thể thao, phim ảnh, sách báo, hoặc ca nhạc),
lĩnh vực quan tâm: kinh doanh, mua bán...
Hiện nay thế giới có hàng
trăm mạng mạng xã hội khác nhau, với MySpace
và Facebook
nổi tiếng nhất trong thị trường Bắc Mỹ và Tây Âu; Orkut
và Hi5
tại Nam Mỹ; Friendster
tại Châu Á và các đảo quốc Thái Bình Dương. Mạng xã hội
khác gặt hái được thành công đáng kể theo vùng miền như
Bebo
tại Anh
Quốc, CyWorld
tại Hàn
Quốc, Mixi
tại Nhật
Bản và tại Việt
Nam xuất hiện rất nhiều các mạng xã hội như: Zing
Me, YuMe,
Tamtay
và mới đây là Go.vn
+ AZU.vn.
Mục tiêu
-
Tạo ra một hệ thống trên nền
Internet
cho phép người
dùng giao lưu và chia sẻ thông
tin một cách có hiệu quả, vượt ra ngoài những giới
hạn về địa
lý và thời
gian.
-
Xây dựng lên một mẫu định
danh trực tuyến nhằm phục vụ những yêu cầu công cộng
chung và những giá trị của cộng đồng.
-
Nâng cao vai trò của mỗi công
dân trong việc tạo lập quan hệ và tự tổ chức xoay quanh
những mối quan tâm chung trong những cộng đồng thúc đẩy
sự liên kết các tổ chức xã hội.
Twitter
Twitter là dịch vụ mạng
xã hội miễn phí cho phép người sử dụng đọc, nhắn và
cập nhật các mẩu tin nhỏ gọi là tweet, một dạng
tiểu
blog. Những mẩu tweet được giới hạn tối đa 140 ký
tự được lan truyền nhanh chóng trong phạm vi nhóm bạn của
người nhắn hoặc có thể được trưng rộng rãi cho mọi
người. Thành lập từ năm 2006, Twitter đã trở thành một
hiện tượng phố biến toàn cầu. Những tweet có thể chỉ
là dòng tin vặt cá nhân cho đến những cập nhật thời sự
tại chỗ kịp thời và nhanh chóng hơn cả truyền thông chính
thống.
Giới hạn về độ dài của
tin nhắn, 140 kí tự, có tính tương thích với tin SMS (Short
Message Service), mang đến cho cộng đồng mạng một hình thức
tốc ký đáng chú ý, đã được sử dụng rộng rãi đối
với SMS. Giới hạn về ký tự cũng giúp thúc đẩy các dịch
vụ thu gọn địa chỉ website như tinyurl, bit.ly
và tr.im, hoặc các
dịch vụ nội dung tên miền như là Twitpic và NotePub nhằm
thu thập các thông tin đa phương tiện và những đoạn dài
hơn 140 ký tự.
Các Mạng xã hội Twitter
ở Việt Nam
http://twitter.com/TwitVietnam
gồm có 3,752 thành viên
http://twitter.com/vietnamnewsnet
gồm có 106 thành viên
Facebook
Facebook là một website
mạng
xã hội truy cập miễn phí do công ty Facebook, Inc điều
hành và sở
hữu tư nhân. Người dùng có thể tham gia các mạng
lưới được tổ chức theo thành phố, nơi làm việc, trường
học và khu vực để liên kết và giao tiếp với người khác.
Mọi người cũng có thể kết bạn và gửi tin nhắn cho họ,
và cập nhật trang hồ sơ cá nhân của mình để thông báo
cho bạn bè biết về chúng. Tên của website nhắc tới những
cuốn sổ lưu niệm dùng để ghi tên những thành viên của
cộng đồng campus mà một số trường đại
học và cao
đẳng tại Mỹ đưa cho các sinh viên mới vào trường,
phòng ban, và nhân viên để có thể làm quen với nhau tại
khuôn viên trường.
Mark
Zuckerberg thành lập Facebook cùng với bạn bè là sinh
viên khoa khoa
học máy tính và bạn cùng phòng Eduardo
Saverin, Dustin
Moskovitz và Chris
Hughes khi ông còn là sinh viên tại Đại
học Harvard.
Việc đăng ký thành viên
website ban đầu chỉ giới hạn cho những sinh viên Harvard, nhưng
đã được mở rộng sang các trường đại học khác tại
khu vực Boston,
Ivy
League, và Đại
học Stanford. Sau đó nó được mở rộng hơn nữa cho
sinh viên thuộc bất kỳ trường đại học nào, rồi đến
học sinh phổ thông và cuối cùng là bất cứ ai trên 13 tuổi.
Website hiện có hơn 500 triệu thành viên tích cực trên khắp
thế giới. Với con số ấy, Facebook là mạng xã hội phổ
biến nhất, tiếp theo sau là MySpace
và Twitter.
Facebook đã gặp phải một
số tranh cãi trong những năm qua. Nó đã bị cấm một thời
gian tại một số quốc gia, trong đó có Syria,
Trung
Quốc, Việt
Nam và Iran.
Nó cũng đã bị cấm tại nhiều công sở để hạn chế nhân
viên tốn thời gian sử dụng dịch vụ. Quyền
riêng tư trên Facebook cũng là một vấn đề gây nhiều
tranh cãi. Trang này cũng đang đối mặt với một số vụ
kiện từ một số bạn cùng lớp của Zuckerberg, những
người cho rằng Facebook đã ăn cắp mã nguồn và các tài sản
trí tuệ khác của họ.
Không thể truy cập
từ Việt Nam
Từ tháng 8 năm 2009, trên nhều
trang web xuất hiện một văn bản yêu cầu các nhà cung cấp
dịch vụ Internet cấm người dùng truy nhập vào một số trang
web trong đó có Facebook. Người dùng của Viettel
và FPT
xác nhận là nhiều lần không truy cập vào Facebook được
và hiện tượng này ngày càng thường xuyên hơn.
Từ ngày 16 tháng 11 năm 2009
đến hiện tại, người dùng tất cả các mạng FPT,
VNPT,
Viettel,
SCTV/VDC,
và EVN
đều không thể truy cập trực tiếp vào Facebook. Nhiều người
phải vượt tường
lửa để có thể truy cập.
Có tin đồn cho rằng đây là
chủ trương kiểm duyệt từ phía chính phủ và các nhà cung
cấp dịch vụ internet ở Việt Nam. Lý do có thể là nhiều
người đã sử dụng mạng xã hội này để truyền thông tin
không chính xác hay không phù hợp với thuần phong mỹ tục.
Các nhà chức trách Việt Nam phủ nhận việc cố ý ngăn chận
người dùng truy cập trang Facebook. Dịch vụ Internet FPT nói
rằng họ đang phối hợp với ISP
nước ngoài xử lý tình trạng này.Trả lời báo giới Tây
Ban Nha, Chủ tịch nước Nguyễn
Minh Triết cho rằng "thông tin phát tán trên internet cần
phải tuân thủ luật pháp quốc gia".
Ngày 30 tháng 12 năm 2010, nhiều
người được thông báo rằng họ không thể truy cập
trang này, kể cả khi đổi DNS
hoặc đổi proxy
để vượt tường
lửa. Việc này diễn ra trên cả 3 ISP
lớn nhất Việt Nam là Viettel,
FPT
và VNPT.
Truyền thông xã hội
tại Việt Nam - Social Media tại Việt Nam
Một số website về
Social Media ở Việt Nam
Blogger
Blogger là từ để chỉ
những người chuyên viết nhật ký mạng (blog)
và có ít nhất một trang nhật ký mạng đang hoạt động.
Tác phẩm của blogger là các entry.
Các blogger được xem là những
công
dân điện tử của một xã
hội điện tử.
Hoạt động của một
blogger
Blogger không có tiêu chuẩn
rõ ràng song có một số đặc điểm về hoạt động như sau:
-
Các blogger phải là người biết
viết theo cách sáng tạo, không chỉ sao chép.
-
Biết sử dụng các công cụ và
dịch vụ mạng hỗ trợ cho hoạt động của mình.
-
Biết và thường giao tiếp với
các cư dân mạng khác qua các phương tiện mạng.
-
Thường xuyên đọc blog (blogging)
Người người blogger
Cũng giống như mọi thời khác,
sự hạn chế các phương
tiện truyền thông và thông
tin trên các phương
tiện truyền thông chính thống đã làm nở rộ các
loại hình truyền
thông phi chính thống, trong đó có blog. Nhiều người
đã trở thành blogger như một cách để đưa mọi thông
tin không đưa chính thức được[cần
dẫn nguồn].
Nhiều blogger có trong tay trên
dưới 10 blog.
Nhiều công
ty và cá nhân cũng lựa chọn trở thành blogger để
quảng
bá cho bản thân mình.
Nhiều tác phẩm có
giá trị từ các blogger
Do sự ra đời của các trang
nhật ký mạng, nhiều người đã trở thành các tác giả sản
sinh ra các tác phẩm có giá trị. Tuy nhiên, sản phẩm của
nền văn
học phi chính thống này chưa một lần được nhìn
nhận và công nhận.
Thay vì được nhìn nhận, ghi
nhận, các tác phẩm hay của blogger được lưu truyền trên
mạng với tốc độ chóng mặt. Có những entry được sao chép
hàng triệu lần. Một số blog của blogger hàng đầu Việt
Nam đã có trên 10 triệu lượt xem (page
views) chỉ sau hơn 1 năm. Các blogger đắt giá nhất thế
giới sở hữu các trang blog có hàng trăm triệu page views.
Chính danh và ẩn danh
Khá nhiều blogger đã công khai
hình ảnh, danh tính của mình theo kiểu chính
danh, song không ít người lại chọn cách ẩn
danh khi hoạt động. Đại đa số các trang blog có đề
cập đến các vấn
đề nhạy cảm, các blogger đều ẩn danh.
Ẩn danh, về cơ bản đã trở
thành một đặc tính của phong trào blog.
Sự nở rộ của phong
trào blog cũng làm nảy sinh tranh cãi về tính pháp lý và các
ranh giới của blog[3].
Blog không được thừa nhận là báo chí và có cơ chế phát
triển khá tự do.
Hiện trạng tại Việt Nam
Tại Việt
Nam, đất nước thực hiện chính sách quản lý tương
đối để đảm bảo Internet "sạch", một số blogger bị bắt
và bỏ tù vì đề cập đến những vấn đề tế nhị, và
liên quan đến chính trị.
Một số người cho rằng, những
năm gần đây, các blogger đang thắng thế so với báo chí truyền
thống của Nhà nước (vốn cổ vũ cho Nhà nước Xã hội chủ
nghĩa tại Việt Nam), khi lần lượt hướng dư luận sang những
vấn đề thuộc loại nhạy cảm như vấn đề bauxite
Tây
Nguyên, sự hiện diện của Trung
Quốc tại Trường
Sa và Hoàng
Sa, vụ bắt giữ Lê
Công Định và Nguyễn
Tiến Trung, hay các xích mích giữa các nhà thờ nhỏ
lẻ của người
Công giáo với Nhà nước Việt Nam.
Tham khảo
Yahoo! 360°
Yahoo! 360° là một dịch
vụ mạng
xã hội của Yahoo!
tương tự như Myspace,
Blogger,
Cyworld
hay Xanga.
Yahoo! 360° cung cấp cho người sử dụng những tính năng về
mạng xã hội, blog
và chia sẻ hình ảnh. Yahoo 360° được ra đời vào ngày 29
tháng 3 năm 2005
và chấm dứt hoạt động từ ngày 13 tháng 7 năm 2009. Người
dùng có thể chuyển nội dung và tư liệu của mình từ đây
qua các mạng dịch vụ khác của Yahoo! như Yahoo!
Profiles hay Yahoo!
360plus, hay các mạng xã hội khác.
Người sử dụng chỉ
cần một tài khoản cá nhân của Yahoo! (Yahoo! ID) là
có thể lập được một trang web cá nhân và chia sẻ hình
ảnh với Yahoo! Photo, tạo lập một blog
với các bài viết (entry), giới thiệu sơ lược về
bản thân (Profile Information), lập ra danh sách về sở
thích cá nhân của mình. Ngoài ra, Yahoo! 360° còn cung cấp các
công cụ cho phép người dùng có thể theo dõi các cập nhật
của các blog của bạn bè, theo dõi xem có ai đang trực tuyến
hay không. Ngoài ra người dùng còn có thể ra nhập các "nhóm"
(group) với những tính năng giống với forum
nhưng đơn giản và thuận lợi hơn.
Yahoo! 360° với người
dùng Việt Nam
Yahoo! Messenger là công cụ nhắn
tin tức thời (instant message) được sử dụng nhiều nhất
ở Việt Nam, cho nên Yahoo! 360° nhanh chóng được sử
dụng rộng rãi ở Việt Nam.
Người Việt Nam thường dùng
Yahoo! 360° để viết nhật ký, chia sẻ, quảng cáo... Phong
trào sử dụng Yahoo! 360° bùng nổ mạnh mẽ ở Việt
Nam từ nửa đầu năm 2006. Sự bùng nổ này là một trong những
sự kiện công nghệ thông tin và viễn thông đáng chú
ý nhất của Việt Nam trong năm 2006 theo bầu chọn của một
số tờ báo điện tử.
Tham khảo:
http://vi.wikipedia.org/wiki/Truy%E1%BB%81n_th%C3%B4ng_x%C3%A3_h%E1%BB%99i
http://vi.wikipedia.org/wiki/Twitter
http://vi.wikipedia.org/wiki/Facebook
http://vi.wikipedia.org/wiki/Blogger
http://vi.wikipedia.org/wiki/Yahoo_360
Một số đề nghị
1- Truyền thông xã
hội là mạng lưới thông tin chưa thể kiểm soát được bởi
CSVN và là hệ thống liên lạc, nối kết vô trong nước với
xã hội dân sự hay hệ thống thông tin "LỀ TRÁI" mà giới
tranh đấu trong nước rất cần gồm những thông tin thật,
nhanh chóng, chính xác ngay bên trong nước và ngoài nước đang
bị CS ngăn chặn cũng như nhằm chuyển tải các tin tức từ
trong ra ngoài.
2- Đây là một trong những
kỹ thuật tin học rất hữu hiệu, sắc bén cần được khai
thác đúng mức để phá vỡ hệ thống kiểm soát thông tin
của CSVN và là một công cụ huy động quần chúng nhanh chóng
trên qui mô lớn. Đây chính là đạo quân vô hình có thể
tạo thành sức mạnh cách mạng của thời đại tin học ngày
nay.
