Trong trăm năm qua, các nhà khoa học liệt kê 10 thiên tai thảm khốc nhất của nhân loại. Năm lần xẩy ra tại Nhật Bản. Cuồng phong, bão tố, hạn hán, ngập lụt tất cả đều không thể so sánh với động đất và sóng thần. 

Mười thiên tai kinh hoàng nhất đều là động đất và nếu động đất ngoài bờ biển thì tiếp theo là sóng thần. Nhật Bản trải qua bao lần thiên tai khủng khiếp, tất cả đều có cả động đất lẫn sóng thần. Lần này không phải niềm đau đã nhân đôi mà nạn động đất đi liền với sóng thần lại có thêm hậu quả địa chấn làm cho lò nguyên tử rạn nứt. Nhật Bản sẽ còn chịu ảnh hưởng ghê gớm của chất phóng xạ lan ra trên một vùng dân cư đông đảo. Người ta còn lo lắng các phóng xạ có thể lan tới các quốc gia lân cận. 

Vì vậy trong số biết bao nhiêu là đất nước và sắc tộc trên địa cầu, nhưng đứng mũi chịu sào trước các thiên tai là Nhật Bản, một quốc gia đầu sóng ngọn gió của nhân loại. Cả đất nước là một hải đảo trên Thái Bình Dương. Gần như không có tài nguyên, chỉ với ý chí dân tộc đã nhiều lần vươn lên thành cường quốc. Đã từng tung hoành trên biển cả, bá chủ Châu Á cho đến khi bị đồng minh đánh quỵ cuối đệ nhị thế chiến. Rồi từ nước hùng cường về quân sự nhưng bại trận, đất nước tan hoang Nhật lại vùng lên thành cường quốc kinh tế. 

Với sự dũng cảm đương đầu với thiên tai vào tháng 3 năm nay, quả thực dân Nhật một lần nữa trở thành biểu tượng dân tộc anh hùng. Thành tích này không phải vì có một chính quyền mạnh mẽ. Không phải vì khả năng quân sự mạnh mẽ, không phải vì nền kinh tế mạnh mẽ. Tất cả do tác phong của dân chúng thể hiện khi chịu đựng thiên tai thảm khốc nhất lịch sử. Quả thực đây là một dân tộc có ý chí đạo đức mạnh mẽ. Hoàn toàn không bị hoảng loạn, không bị hoàn cảnh làm mất nhân tính. Toàn thế giới cùng khâm phục. 

Những gương anh hùng. 

Nhờ hệ thống thông tin và Internet, nhân loại theo dõi tất cả mọi diễn tiến của thảm kịch từng ngày từng giờ và từng giây phút. Hàng chục ngàn tấm hình và những thước phim đã được chiếu ra. Vào hệ thống điện toán toàn cầu, đánh máy hàng chữ Japan, Heroes, Quake chúng ta sẽ tìm thấy hàng ngàn câu chuyện về những gương anh hùng trong thảm kịch Nhật Bản. Nếu chỉ nói đến câu chuyện của các nhân vật anh hùng thì biết bao nhiêu mà kể.Trong cơn nguy biến, hàng ngàn người chết và hàng trăm trường hợp được cấp cứu. Đó là những chuyện anh hùng rất thông thường. Ngay cả câu chuyện hơn cả trăm người gồm các giáo sư, chuyên viên cao cấp ghi danh tình nguyện ở lại điều hành các lò nguyên tử. Họ chấp nhận cái chết sẽ đến vì bị nhiễm phóng xạ rất cao. Hình ảnh các chuyên viên được lựa chọn kính cẩn cúi đầu chào viên chức nhà máy nguyên tử để đi nhận công tác. Nhưng bức hình đó vẫn chưa được coi là biểu tượng anh hùng hàng đầu. Người ta đang muốn chọn bức hình người dân xếp hàng rồng rắn bình thản để vào mua những nhu yếu phẩm còn lại rất ít tại một cửa hàng mà cửa kính đã tan hoang. Có thể đó là bức hình biểu hiện của sự dũng cảm. 

Hay là hình ảnh những giày dép vẫn còn xếp thứ tự trước cửa các trung tâm tạm cư. Một tấm hình khác chụp gia đình Nhật Bản ngồi ăn trước ngôi nhà tan nát. Chồng ngồi ăn bình tĩnh. Vợ vẫn cõng con trên vai và bình thản nướng cá. 

Người Nhật anh hùng chính là người dân thường, sau cơn hồng thủy bình tĩnh và từ tốn làm lại từ đầu. Các phóng viên ngoại quốc ghi nhận rằng không hề thấy có chuyện tranh nhau thực phẩm hay cướp phá các tiệm hàng hóa. Không những thế, cũng không có những cảnh xôn xao túm năm tụm ba ồn ào trò chuyện. Tất cả dân chúng, dù đang đi tìm thân nhân chưa biết sống chết ra sao nhưng cũng rất trật tự. 

Tưởng rằng dân Nhật đang nuốt vào trong lòng nỗi đau thương. Họ nghe lệnh qua những lời nói, qua Radio và những tờ thông cáo. Tuyệt đối không có một lời trách móc, tranh chấp, giận dữ giữa anh em, làng xóm hay chính quyền 

Một anh cảnh sát Nhật gốc Việt, lấy vợ Nhật sanh con lai đã kể rằng anh hỏi vợ con xem có muốn về Việt Nam tạm lánh nạn một thời gian không.Vợ con đều nói rằng không thể bỏ nước Nhật mà đi vào lúc này. Anh cũng kể rằng đã cùng một nhà báo Trung Hoa đi ngang một ngôi nhà đổ nát và thấy cả tiền Nhật tung tóe nhưng chẳng ai nhặt. Anh phóng viên Tàu nói rằng vài năm nữa Trung Hoa sẽ có thể vượt qua Nhật Bản để thành cường quốc, nhưng cả trăm năm nữa về dân trí Trung Hoa vẫn không theo kịp nước Nhật. Anh than thở rằng hổ thẹn cho con cháu của Khổng Phu Tử. 

Một nhà báo tây phương khi bình luận về thái độ chịu đựng rất kỷ luật của dân Nhật đã viết rằng. Không thể dựa trên một vài trường hợp ngoại lệ mà phải xét qua hệ thống, Ông nói rằng có 4 yếu tố xuất sắc trong thiên tai mà Nhật Bản đã chịu đựng. 

Thứ nhất là sự chuẩn bị và thực tập chu đáo. Trên thế giới không có nước nào chuẩn bị như nước Nhật. Dọc theo bờ biển có các tường chắn sóng. Các dấu hiệu đề phòng sóng thần. Có các đường chỉ dẫn để chạy lên đồi núi cao. Tất cả các trẻ em đều được thực tập thường xuyên. 

Thứ hai: Là sự điều hợp của chính quyền và cộng đồng địa phương. Thiên tai như đã xảy ra, việc đối phó cấp kỳ là ở địa phương. Chính quyền trung ương và quân đội không thể có phản ứng kịp thời. Tất cả là do nhân viên tại chỗ. Người ta nói rằng đài kiểm soát báo tin động đất, sóng thần nói liên tiếp qua Radio, TV và máy phóng thanh. Khi nước tràn vào chết hết nhưng xướng ngôn viên vẫn còn nói những lời cuối cùng: RUN. 

Thứ ba: Thái độ của dân chúng. Quả thực đây là một sắc dân hết sức kỷ luật và tự trọng đã được dạy dỗ từ lúc còn nhỏ. Đứng trước một cửa hàng tan nát, không có cảnh sát, không có quân đội, người bán hàng chưa về kịp, mọi người đã tự động đứng xếp hàng chờ. Và hết sức tự trọng ở chỗ người bán không tăng giá, người mua không vơ vét cho hết hàng. 

Thứ tư: Tinh thần trách nhiệm. Thực vậy, những chuyên viên tình nguyện tiếp tục làm việc trong nhà máy nguyên tử chính là vì tinh thần trách nhiệm.

Trong hoàn cảnh hàng ngàn người chết, nhà cửa tan nát, đói khát và tuyệt vọng, ai còn lòng dạ nào mà bình tĩnh xếp hàng. Trên thế giới kể cả Hoa Kỳ, không có dân tộc nào hành xử được như vậy trong thiên tai. 

Ảnh hưởng kinh tế. 

Mặc dù hiện nay thiên tai tại Nhật vẫn còn là thảm kịch với xác người và hàng trăm ngàn dân không nhà, thiếu ăn nhưng các nhà quản trị đã tính đến ảnh hưởng toàn cầu và việc xây dựng tương lai. Nền công nghiệp căn bản của Nhật sẽ đình trệ. Mọi nỗ lực tương lai sẽ hướng về tái thiết. Trận thiên tai Kobé năm 1995 đã tổn thất 120 tỷ nhưng chỉ mới chiếm 2% tổng sản lượng quốc gia. Năm nay trận thiên tai tháng 3-2011 tổn thất 309 tỷ tức là 5.7% tổng tài sản quốc gia. Tổng sản lượng của toàn thế giới được tính là trên 60 ngàn tỷ thì Mỹ đứng đầu chiếm gần 15 ngàn tỷ. Thứ hai là Trung Hoa gần 6 ngàn tỷ mới vượt qua Nhật hiện có trên 5 ngàn tỷ. 

Sau trận thiên tai Kobé, Nhật đã hồi phục sau 3 năm và lần này nếu giải quyết xong vụ nhà máy nguyên tử, nước Nhật có thể hồi phục sau 5 năm. Trong khi đó con đường tái thiết của Nhật sẽ kích thích kinh tế toàn cầu. Với hơn 1,000 tỷ trong quỹ dự trữ của quốc gia, Nhật sẽ mua vật liệu của toàn thế giới để xây dựng lại đất nước. 

Cũng như hoàn cảnh của năm 1945, Nhật chịu đựng hai trái bom nguyên tử tàn phá 2 thành phố.150,000 dân bị hủy diệt trong khoảnh khắc. Nhưng chỉ 10 năm sau, nước Nhật lại đứng lên từ tro tàn và thảm bại. 

Trận động đất Kobé 1995 và cơn hồng thủy năm nay 2011 đã chứng tỏ một lần nữa, dân tộc con cháu của Thiên Hoàng, dù sống đầu sóng ngọn gió vẫn luôn luôn làm nên lịch sử. Tinh thần đó rất đáng bái phục, nhưng…

Nhưng… 

Dân Á châu vẫn còn nhớ cơn ác mộng Trung Hoa tại Nam Kinh 1937 và nạn đói khủng khiếp tại Việt Nam năm Ất Dậu, 1945. Chuyện lịch sử trong mọi hoàn cảnh vẫn cần phải được nhắc lại. Trong kỳ đệ nhị thế chiến, quân đội của Thiên Hoàng là thủ phạm chính của trận đói Ất Dậu với 2 triệu người Việt chết tại miền Bắc. Quân Nhật cho phá tất cả các ruông lúa để trồng đay vì nhu cầu chiến tranh. Mùa màng lại tổn thất. Nông dân các tỉnh của miền đồng bằng sông Hồng chết đói cả làng, cả xã và cả huyện. Quân đội Nhật hoàn toàn không giúp đỡ gì cả cho việc điều hòa nhu cầu để chở gạo từ miền Nam ra cứu miền Bắc. Nhật thu tất cả thóc lúa để nuôi quân. Nông dân Việt Nam chết đói ngay cửa kho gạo của chính mình canh tác. 

Thế giới Tây phương không ngó ngàng gì đến nạn chết đói Ất Dậu tại Việt Nam. Nhưng vào năm 1937 quân đội Thiên Hoàng tiến vào Nam Kinh đã giết trên 200,000 thanh niên và hàng binh Trung Hoa. Hãm hiếp từ 50 đến 80 ngàn phụ nữ. Tội ác diễn ra trong 6 tuần lễ đầu tiên và chỉ chấm dứt khi có báo chí và phái đoàn quốc tế đến Nam Kinh. 

Tội ác ghê gớm của lính Nhật đã chặt đầu, chôn sống và hãm hiếp dân Trung Hoa tương tự như Đức Quốc Xã tiêu diệt dân Do Thái. Tội ác đó đã được thi hành bởi 2 sắc dân Âu Á tự tôn và kỷ luật nhất của nhân loại. Đức Quốc và Nhật Bản. Cho đến ngày nay, lịch sử của các dân tộc siêu đẳng đó vẫn không hề nhắc đến một lần, tội ác diệt chủng mà Việt Nam,Trung Hoa, Do Thái là nạn nhân. Tài liệu lịch sử của Nhật không bao giờ đề cập đến, khác hẳn Hoa Kỳ ghi lại đầy đủ về tội ác đối với da đen và da đỏ, vì vậy…

Cung đàn lạc điệu: 

Trong lúc viết về thảm kịch thiên tai của xứ Mặt Trời Mọc, cả thế giới ca tụng dân Nhật đạo đức anh hùng, tôi nhắc đến chuyện cũ, e rằng đã làm cho cung đàn lạc điệu. Tuy nhiên, có lẽ đây chỉ là lời nhắc nhở rất nhẹ nhàng. Bởi vì có người thấy dân Nhật quá ngon lành đã tự coi mình là rác rưởi. Xin chớ vì những gương sáng rực rỡ của thiên hạ mà quên đi sự thực. Chúng ta đang sống ở Hoa Kỳ. Chắc chắn rằng thiên tai ở Mỹ như xảy ra ở New Orlean, thì việc cướp của, giết người đã không thể tránh được. Không thể nào hàng trăm sắc dân Hiệp Chủng Quốc có được tinh thần kỷ luật và đạo đức thuần chủng như người Nhật. Tuy nhiên xin bà con nghĩ thêm một bước nữa. Nếu nước Mỹ có tinh thần tự tôn và ý chí sắt đá như dân tộc Nhật thì Hoa Kỳ làm gì có Mỹ đen, làm gì có dân Mễ, và làm gì họ mở cửa cho hơn một triệu người Việt vào lãnh trợ cấp. Hơn chín trăm ngàn thuyền nhân trôi giạt trên Thái bình Dương, có bao nhiêu người trở thành người Nhật gốc Việt để sống với dân tộc anh hùng. Vì vậy nên dù chúng ta vẫn cảm phục tinh thần dân Nhật, đang đứng mũi chịu sào, đầu sóng ngọn gió. Trong tình nhân loại, hãy góp mối thương cảm và của ít lòng nhiều gửi cho Hồng Thập Tự Nhật Bản. Tuy nhiên không nên choáng ngợp với kỳ tích của thiên hạ mà rẻ rúng thân phận của chính chúng ta. Chỉ cần bình tĩnh xếp hàng tử tế trong khung cảnh bình yên cũng đủ là anh hùng. 

Xin nhận nơi này là quê hương, nếu có gặp thiên tai mà lòng người không ổn định, không chịu xếp hàng trật tự thì ta cũng đành phải chịu mà thôi. 

• Giao Chỉ, San Jose