Trong bài phát
biểu được truyền hình toàn quốc tối thứ Hai 28/03/2011,
tổng thống Mỹ, Obama nói: “Chiến dịch được Liên Hiệp
Quốc chuẩn thuận đã ngăn chặn được cuộc tiến quân giết
chóc của lãnh tụ Libya”. Tổng thống tuyên bố: “Ông
Gadhafi đã đánh mất lòng tin của dân chúng nước ông và
tính hợp pháp để lãnh đạo”. Ông thêm rằng: “Không
còn nghi vấn gì là Libya và toàn thế giới sẽ tốt đẹp
hơn, nếu ông Gadhafi không còn nắm quyền nữa”. Nhưng
ông lại cho rằng: “Mở rộng sứ mạng quân sự để bao
gồm luôn cả việc thay đổi chế độ ở Libya sẽ là sai
lầm”. Ông chỉ cam kết: “sẽ duy trì an ninh của thuờng
dân Libya và hợp tác với cộng đồng quốc tế để cung cấp
viện trợ lương thực và y tế”. Về mặt quân sự, ông
lập lại lời cam kết rằng: “Vai trò của Mỹ sẽ hạn
chế và sẽ không sử dụng đến lực lượng trên bộ nào
của Hoakỳ”. Chấm dứt bài phát biểu bằng lời tuyên
bố: “Hoakỳ hoan nghênh sự kiện lịch sử đang chuyển
biến tại Trung Đông và Bắc Phi, và rằng giới trẻ đang
dẫn đường”.
Đảng viên Cộng Hoà
hàng đầu trong Ủy Ban Quân Vụ Thượng Viện Mỹ, John McCain
nói rằng: “Tổng thống Obama đã biện bạch rất vững
vàng về việc Hoakỳ can dự tại Libya trong bài phát biểu
trước toàn quốc”. Nhưng: “Nếu Gadhafi ở lại nắm
quyền, thì ta sẽ thấy một tình trạng bế tắc giống những
gì ta đã thấy với cựu lãnh tụ Iraq, Saddam Hussein khi ta thiết
lập một vùng cấm bay, áp đặt các biện pháp chế tài này
nọ, và tình trạng kéo dài 10 năm. Gadhafi nắm quyền sẽ tiếp
tục thực hiện hành vi khủng bố chống lại chính nhân dân
ông ta. Và dĩ nhiên là ông ta phạm tội ác chiến tranh”.
Thượng nghị sỹ McCain tuyên bố: “Hoakỳ nên tiếp
tục đi hết con đường đến Tripoli”. “Và giúp lực lượng
nổi dậy truất quyền của lãnh tụ Libya càng sớm càng hay”.
Về phía đảng Dân Chủ của tổng thống Obama thì chia
rẽ, người ủng hộ, kẻ chống đối. Kẻ chống đối đồng
quan điểm với dân biểu Dennis Kucinich cho rằng: “Nước
Mỹ nay lại làm cảnh sát quốc tế”.
Thực ra với vị thế
siêu cuờng hiện nay, nếu Mỹ không nhúng tay vào những biến
động ở một nước nào đó, thì nó chỉ có tính cách cục
bộ địa phương, không thể mang tầm vóc quốc tế được.
Những chuyển động chính trị tại Tunisia, tại Aicập, tuy
là do tuổi trẻ chủ động phát khởi, kéo dân xuống đường,
chống độc tài bất công, đòi tự do dân chủ, nhưng Mỹ
đã mau chóng tiếp tay, nên mới có sự thành công vang dội,
rồi trở thành cao trào cách mạng lan rộng khắp Bắc Phi,
Trung Đông và Thếgiới. Ngược lại, nếu ở những nơi ấy,
dân chúng không tự đứng lên thì Mỹ đâu có lý do can
thiệp. Nhưng Mỹ có tiếp tay hữu hiệu cho phong trào dân chúng
nổi dậy được hay không, là do Mỹ có ảnh hưởng mạnh
tới đâu với chính quyền ở nơi đó. Ở Libya thì Mỹ không
có ảnh hưởng gì, nên lãnh tụ Gadhafi mới mạnh tay bắn
giết người biểu tình đòi ông phải từ bỏ quyền hành.
Dẫn đến việc cả thế giới lên án Gadhafi là phạm tội
cá chống nhân loại.
Đúng là Hoakỳ đã chủ
đạo trong công cuộc vận động Hội Đồng Bảo An LHQ
thông qua Nghị Quyết 1973, thiết lập vùng cấm bay ở Libya,
và cho phép quốc tế dùng mọi biện pháp cần thiết để
bảo vệ cho thường dân trước sự trấn áp của quân đội
trung thành với ông Gadhafi. Đồng thời trong buổi đầu Hoakỳ
cùng với Anh, Pháp đã sắm vai trò chính của chiến dịch
oanh kích Libya. Nhưng tổng thống Mỹ Obama lúc đó lại đang
công du tại Brazil để tuyên bố: “Đã cho phép lực lượng
Mỹ hoạt động quân sự một cách hạn chế, không triển
khai bộ binh tại Libya”. Ông khẳng định: “Tuy không
sử dụng vũ lực, nhưng Hoakỳ không khoanh tay ngồi nhìn một
nhà độc tài đe dọa tàn sát dân lành”. Trong chương
trình nói chuyện với dân chúng vào thứ Bảy hàng tuần vừa
qua, tổng thống Obama công nhận: “Hoakỳ không thể và
không nên can thiệp mỗi lần có một cuộc khủng hoảng trên
thế giới”. Nhưng "khi có những người vô tội bị
đe dọa thảm sát trong biển máu thì quyền lợi của Hoakỳ
buộc chúng ta phải ra tay”. ối với những lời than
phiền việc tổng thống mơ hồ về vai trò của nước
Mỹ, ông đáp lại: “Nhiệm vụ của Hoakỳ được ấn
định rõ ràng và có giới hạn. NATO sẽ thay thế Mỹ điều
hành chiến dịch trong những ngày tới”.
Kết thúc hội nghị
40 nước về vấn đề Libya tại London hôm thứ Ba 29/03/11,
ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton nói: “Các cường quốc
thế giới chưa có quyết định về việc trang bị vũ khí
cho phe nổi dậy tại Libya, nhưng nghị quyết của Liên Hiệp
Quốc cho phép mở chiến dịch oanh tạc nhằm vào các lực
lượng chính phủ Libya, không loại trừ biện pháp đó”.
Trong cuộc họp báo ở London trước khi trở về Washington,
bà Hillary Clinton nói rằng: “Hội Đồng Chuyển Tiếp Quốc
Gia Libya có thể trông đợi sự trợ giúp tài chánh từ nước
ngoài”. Và rằng: “có thể có sự chuyển giao vũ khí
hợp pháp cho phong trào nổi dậy” Bà cho biết: “vẫn
hài lòng với điều cam kết mạnh mẽ về Dân Chủ của Hội
Đồng Chuyển Tiếp, và sự giao tiếp rộng rãi của họ với
tất cả mọi tầng lớp dân chúng tiêu biểu cho mọi khuynh
hướng chính trị”. Hội đồng này ngoài một số người
được biết tới như: Cựu bộ trưởng tư pháp của Gadhafi,
tiến sĩ Moustapha Abdeljalil giữ vai trò Tổng Thư Ký; cựu đại
sứ Libya tại Ấnđộ ông Ali Essaoui phụ trách Ngoại Giao;
tướng Omar al-Hariri phụ trách về Quân Sự; tiến sĩ Ali Targouni
sống lưu vong ở Mỹ, từng là giáo sư Tài Chánh tại đại
học Washington ở Seattle, phụ trách về Dầu Khí, Kinh Tế,
Tài Chánh.
Trước mắt tiến sĩ
Ali Targouni đã vạch ra một kế hoạch, với mục tiêu cần
đảm bảo nhu cầu căn bản của người dân, như trả lương,
dự trữ lương thực, thuốc men, xăng dầu và sự vận hành
của hệ thống ngân hàng. Thế nhưng vấn đề là phải có
tiền. Nguồn thu nhập chủ yếu của Libya là dầu hoả. Ông
Targouni tỏ ra rất tự tin. Theo ông: “Quân đội cách mạng
đang kiểm soát vùng Đông Nam Libya, một phần rộng lớn của
nguồn dự trữ dầu khí của Libya”. Ông cho biết, đã
đạt được một số thoả thuận với Qatar để bán dầu.
Ông nói: “Thông điệp của tôi chuyển đến các đối
tác như sau: Chúng tôi tôn trọng tất cả các cam kết và các
hợp đồng đã được ký trước đây, mà không cần quan tâm
tới việc ai đã ký. Nhưng chúng tôi cũng nhớ đến những
người bạn đã ủng hộ chúng tôi vào lúc chúng tôi cần.
Trước hết đó là nước Pháp và Qatar”. Theo Figaro việc
bổ nhiệm ông Targouni vào vị trí này để làm yên lòng các
nhà đầu tư nước ngoài và các tập đoàn dầu khí, đã ký
các hợp đồng với chế độ Gadhafi. Hiện nay Hoakỳ đang
giữ trong tay 30 tỷ Mỹkim của Gadhafi, qua tuyên bố nêu trên
của ngoại trưởng Mỹ, Hillary Clinton thì việc chuyển giao
số tiền đó cho Hội Đồng Chuyển Tiếp này chỉ là vấn
đề thời gian. Đến đây thấy rằng: Mỹ tuy bỏ vai trò lãnh
đạo chiến dịch nhất thời, nhưng trong thực tế thì quyền
quyết định tối hậu về vận mệnh Libya, trước sau quốc
tế vẫn đặt trong tay Mỹ. Chính quyền Barack Obama đã nâng
vai trò của Hoakỳ lên tầm cao mới trong sinh hoạt chính trị
quốc tế, và làm sáng tỏ được chính nghĩa Dân Chủ Hoá
Toàn Cầu.
Little Saigon ngày 29/03/2011.
