Là Chủ tịch của Hội Khuyến Khích Kinh Doanh của Ðài Loan ở Thượng Hải, ông Chang Fu-mei họa hoằn lắm mới trở về quê quán của ông ở đảo Ðài Loan.Thế nhưng khi ông trở về Ðài Loan, từ Thượng Hải vào ngày 04-30-2003, ông đã có dư thừa thời gian để tìm lại sự quen thuộc với căn nhà của ông.Chuyến đi vội vã này của ông chỉ là để ký một thương ước về kinh doanh, thế những ông đã bị đâm đầu vào "lãnh một cái tát" vào mặt bởi lệnh kiểm dịch 10 ngày của Ðài Loan đối với tất cả những công dân Ðài Loan nào trở về từ những địa danh có bệnh SARS. Ông Chang đã phải sống biệt lập và phải "đếm hoa" trên giấy dán tường trong khi ông "lãnh nhận án lệnh." Ông than phiền rằng: "Tôi chỉ còn có một cách là ngồi nhà đọc sách." Sự thất vọng càng gia tăng khi ông biết rằng ông sẽ phải chịu thêm 10 ngày kiểm dịch khi ông trở về Thượng Hải, bởi vì hiện giờ Thượng Hải đang có lệnh cô lập tất cả mọi du khách đến từ Ðài Loan.

Ðối với thành phần người Á Ðông phải du hành bốn bể để làm ăn, họ đã có thói quen lâu đời với sự di chuyển theo nhu cầu cấp bách và dễ dàng, di chuyển từ điểm A đến điểm B là một điều không thể hời hợt được.Di chuyển trong thời kỳ bệnh SARS đang hoành hành là cơn ác mộng của những chuyến bay bị tiết giảm tối thiểu, những trạm khám sức khỏe chưa ổn định, những vùng cấm địa chính thức cùng những người tiếp đón thiếu ân cần một cách tế nhị. 

Quý vị nghĩ rằng an ninh phi cảng quá khắt khe sau ngày khủng bố tấn công "9/11" ?Xin thưa là với hiện trạng bệnh SARS hiện giờ thì việc "cởi giầy" ra quả thực là chưa đủ, mà thực tế là gần như là bất khả phi hành nếu không có cái "hàn thử biểu cầm tay" nhét vào lỗ tai một cách thô bạo để đo nhiệt độ cơ thể.Chỉ để cho chắc chắn hơn, nhiều phi cảng còn đòi hỏi quý vị phải điền câu trả lời cho những câu hỏi về hiện trạng sức khỏe của quý vị vào những mẫu đơn khai sức khỏe, thí dụ như là bạn có cảm thấy nóng lạnh trong người hay không. 

Ngay cả chuyện giữ được một chuyến bay vào thời khắc thuận lợi cũng là một chuyện vô cùng khó khăn. Trực diện với tình trạng các chuyến bay bị cắt giảm một cách đột ngột, như hãng hàng không Cathay Pacific - đã bắt buộc 14,000 nhân viên phải tạm thời nghỉ việc bốn tuần lễ bắt đầu từ tháng Sáu - họ đã bắt buộc phải cắt giảm những chuyến bay của họ xuống gần 50%.Hành khách đường hàng không ở phi cảng Chek Lap Kok tại Hồng Kông - hồi trước đã từng là trọng tâm du lịch bận rộn nhất Á Ðông bây giờ giảm xuống mất 80% kể từ khi bệnh SARS bộc phát, từ 100,000 hành khách xuống còn 20,000 mỗi ngày.Số ghế trống trên các chuyến bay còn lại rất là nhiều, nhưng dịch SARS làm những cuộc hành trình của trần thế trở thành vô cùng bực mình đến nỗi ngay cả những người thường xuyên xuất ngoại vì nghề nghiệp cũng phải ở nhà. Trước khi bệnh SARS bộc phát "B.S. (Before SARS)", Rahul Shukla, giám đốc của Citigroup Global Market, có một cái thời biểu bình thường của một nhà buôn lưu động: du hành 5 ngày mỗi tuần, chia ra giữa Taipei, Seoul, Singapore và Hong Kong. Kể tù khi bệnh SARS bộc phát? "số Không, gần như là số Không," ông nói. "Ðiều chúng tôi quan tâm là chúng tôi không thể nhập cảnh Taiwan, Singapore, và ngay cả Seoul, khách hàng đành phải chọn cách là hội nghị viễn liên."Mạo hiểm với đường bộ còn tệ hại hơn, đặc biệt là ở Trung Hoa Lục Ðịa, nơi mà sự khiếm sợ bệnh SARS đã sinh ra màng lưới hoang mang của sự khắt khe của việc "chống bệnh dịch." 

Nội bộ của cơ quan kềm chế bệnh SARS ở Mông Cổ hiện giờ đòi hỏi du khách phải tự kiểm dịch lên tới hai tuần lễ. (như thế vẫn còng lỏng lẻo lắm nếu so sánh với Ðài Loan đã du='t khoát hạ lệnh cấm du khách từ lục địa, Hồng Kông, Singapore và Canada.) Chính quyền trung ương của Trung Cộng khăng khăng đòi các ranh giới địa phương trong lục địa phải được bỏ ngỏ, thế nhưng đám đông dân làng tức giận đã bảo vệ thị trấn của họ bằng cách trạm kiểm soát sức khỏe đặc biệt và phong tỏa các đường đi vào thị trấn.Hãng sản xuất phim Tầu là "Ming Production", có thời biểu để quy bốt cuốn phim trong Trung Hoa Lục Ðịa trong năm tới, thế nhưng hiện giờ đã phải đình chỉ nhiều buổi quy phim vì sự phức tạp của bệnh SARS.Người sáng lập hãng phim Ming, ông Peter Loehr than thở rằng: "Thật là đổ vỡ hết." 

Và cũng như những điều lệ rối rắm, mập mờ của Trung Cộng đã chưa đủ phiền phức, nhiều thương gia đã bị bắt buộc phải tranh đấu với vấn đề "quan liêu giấy tờ" trong chính sở làm của họ.Một người giám đốc ngân hàng kỳ cựu ở Á Ðông nói rằng tất cả những chuyến đi xuất ngoại làm việc trong hãng hiện giờ đòi hỏi phải có sự phê chuẩn của hai người ủy viên quản trị cao cấp .Một thí dụ để nhận chân hiện trạng này một cách chính xác hơn là nhân viên trở về từ những địa danh có bệnh SARS bị bắt buộc phải tự kiểm dịch 10-ngày và nhà băng của họ trừ "10 ngày kiểm dịch" vào thời gian nghỉ ngơi (vacation time) của họ.

Nhiêu đó cũng đủ gây ra trường hợp tệ hại của cơn sốt thời SARS cho người công nhân hạn chế trong văn phòng ở Á Ðông. Dân tộc chống vi trùng một cách đột ngột như Thái Lan, đã trở thành đề mục chính trên báo chí khi SARS mới bắt đầu bộc phát bàng cách đòi hỏi du khách phải mang mặt nạ dưới sự đau khổ là bị phạt tiền hay là đi ở tù, bây giờ họ lại còn phát ra "thẻ thông hành sức khỏe" (health passport) cho du khách đến từ những địa danh cá bệnh SARS. Chính phủ Thái Lan nói rằng du khách sẽ bị đòi hỏi phải đi khám bệnh mỗi ba ngày trong vòng mười ngày đầu tiên ở lại Thái Lan, và phải được lưu lại biên bản trong "thẻ thông hành sức khỏe" đó. Trong khi còn quá sớm để nhận thực rõ ràng là Thái Lan sẽ có kế hoạch nào để áp dụng hệ thống này, Ủy Viên Bí Thư Y tế Thường Trực của Thái Lan là Bác sĩ Thawat Suntherajarn phát biểu với nhật báo Nation rằng "thẻ thông hành sức khỏe" (health passport) sẽ có điều lợi không ngờ: "Sau khi dùng, giấy thông hành sẽ trở thành kỷ vật từ Thái Lan." Ít nhất là một lần, cái viễn ảnh ngồi im lặng trong văn phòng của quý vị, trang điểm bằng cái mặt nạ xinh đẹp và sạch sẽ và giữ lại nét duyên dáng ở phía sau.

With reporting by Joyce Huang/Taipei and Michael Schuman. 
(Trần Tú Uyên dịch/ Trích internet)