Khoảng trung tuần tháng này, nhà cầm quyền Việt Nam đã quyết định đình lại việc cho lưu hành tại Việt Nam tờ Tạp Chí Kinh Tế Viễn Ðông, tức Far Eastern Economic Review, mà không cho biết lý dọ Nên biết, trong Tạp Chí này có bài của nhà báo Adrian Edwards đề cập tới tác phẩm Từ Thù Thành Bạn (From Ennemy To Friend) của nhà báo Bùi Tín, tức Thành Tín. 

Trong mục Thời Sự Quốc Tế Chủ Nhật tuần này, Bảo Vũ sẽ phỏng vấn nhà báo Bùi Tín về vấn đề vừa đề cập. Nhưng trước hết, chúng tôi xin nói qua về ông Bùi Tín:

Nhà báo Bùi Tín trước đây từng là Ðại Tá trong Quân Ðội Nhân Dân Việt Nam. Ông cũng là sĩ quan cao cấp nhất của quân đội Bắc Việt có mặt tại dinh Ðộc Lập hôm 30 tháng Tư năm 1975 để nhận sự đầu hàng của tổng thống cuối cùng của miền Nam, ông Dương Văn Minh. Trước đây, ông Bùi Tín cũng là Phó Tổng Biên Tập báo Nhân Dân. Từ hơn một thập niên qua, ông Bùi Tín vẫn sống lưu vong tại Pháp.

Trước hết, ông Bùi Tín cho biết về diễn biến liên quan tới Tạp Chí Kinh Tế Viễn Ðông như sau: 

BÙI TÍN: Tạp Chí Kinh Tế Viễn Ðông có một bài phê bình sách, điểm quyển Từ Thù Thành Bạn của tôi, From Ennemy to Friend. Việc nhà cầm quyền Việt Nam đình chỉ phát hành tờ Tạp Chí Kinh Tế Viễn Ðông tại Việt Nam cũng không lấy gì làm lạ; bởi vì hồi năm 1999, nhà nước Việt Nam cũng đã xé bỏ hai trang trong tạp chí Time vì trong đó có bài tôi viết về cụ Hồ Chí Minh. 

Thế nhưng điều lạ là trong thời đại hiện nay, tức thời kỳ mở cửa và thời kỳ nhập vào với tập quán chung của quốc tế mà vẫn còn chuyện đình chỉ. Việc đình chỉ đó là một việc vi phạm rất nghiêm trọng đối với quyền tự do thông tin mà chính Hà Nội đã cam kết với quốc tế.

BẢO VŨ: Ông có thể cho biết lý do tại sao nhà cầm quyền Việt Nam lại đình chỉ việc đó hay không?

BÙI TÍN: Họ đình chỉ việc đó vì họ nghĩ rằng bài báo của tôi nguy hiểm. Nguy hiểm bởi vì quyển sách đó nói lên đường lối đối ngoại mà nhà cầm quyền hiện nay đang theo đuổi. Theo tôi, đường lối đối ngoại đó rất nguy hiểm. Ðó là đường lối đối ngoại quỵ lụy đối với Bắc Kinh, phụ thuộc vào Bắc Kinh; do đó Việt Nam bị mất đất, mất biển, mất đủ các thứ cho Trung Quốc, ngoài ra còn có vụ hàng lậu tràn vào Việt Nam nữa. Tôi đề nghị rằng, nhà cầm quyền Việt Nam nên theo đuổi đường lối đối ngoại mới: đó là Việt Nam nên kết bạn thân thiết với thế giới dân chủ. Tức là các nước dân chủ ở Châu Á cũng như ở Phương Tây và bình thường hóa với Bắc Kinh chứ không nên quỵ lụy như thế. 

Tôi nghĩ rằng, họ rất lo đường lối đối ngoại của họ bị lật tẩy cho nên họ cấm.

BẢO VŨ: Thưa ông, đó là những nội dung chính của tác phẩm Từ Thù Thành Bạn phải không ạ?

BÙI TÍN: Vâng, cuốn sách này dầy đến 200 trang và tôi nói quan điểm của tôi một cách ngay thật về toàn bộ cuộc chiến tranh, 30 năm chiến tranh ở Việt Nam. Tôi viết theo yêu cầu của Lầu Năm Góc, của nhà xuất bản của Hải Quân My, để làm cho mọi người biết rõ quan điểm của người phía bên kia đối với cuộc chiến tranh như thế nào. Họ (Phía Mỹ) đã về Hà Nội, họ thử nghiên cứu; nhưng họ cho là phía Hà Nội, các quan chức chỉ nói theo kiểu lưỡi gỗ, công thức. Vì thế họ muốn yêu cầu tôi viết, để nói lên một quan điểm cá nhân. Họ rất thích thú bởi vì nếu gộp lại những quan điểm thì người ta mới có thể hiểu được, trong chiến tranh, phía bên kia đã nhìn vấn đề như thế nào.

BẢO VŨ: Sau khi ông viết ra thì phía Hoa Kỳ đón nhận tác phẩm của ông như thế nào?

BÙI TÍN: ( Cười ) Tôi nghĩ, đây là quyển sách gây nên rất nhiều thú vị, bởi vì lần đầu tiên một người ở phía bên kia, tức là ở trong hàng ngũ của miền Bắc, đã viết về cuộc chiến tranh một cách rất trung thật, rất ngay thẳng cho nên phía Hoa Kỳ họ rất thích. Do đó tờ Washington Time, và quan trọng nhất là tạp chí lớn, Foreign Affairs, tức là Tạp Chí Về Ðối Ngoại; và nay là tờ FEER, tức Tạp Chí Kinh Tế Viễn Ðông, tạp chí rất quan trọng ở Hồng Công, phát hành rất rộng rãi ở Ðông Nam Châu Á, đề cập đến quyển sách này.Ðáng lẽ ra, đúng ra, tôi phải cám ơn Hà Nội, cám ơn các vị ở Công An Hà Nội và ở Bộ Văn Hóa, đã cấm quyển sách này; bởi vì việc cấm đoán như vậy càng quảng cáo cho quyển sách này hơn nữa.BẢO VŨ: Thưa ông, nhân đề cập tới tác phẩm Từ Thù Thành Bạn, ông có thể vui lòng cho thính giả của Ðài Phát Thanh Úc Châu chúng tôi biết ông đã viết những tác phẩm nào khác hay không?

BÙI TÍN: Về tiếng Việt, tôi đã viết đến 5 cuốn. Ví dụ như cuốn Hoa Xuyên Tuyết, cuốn Mặt Thật, cuốn Về Ba Ông Thánh, cuốn Mây Mù Thế Kỷ, v.v. Chưa kể đến độ chừng hai, ba trăm bài báo. Về tiếng Pháp, tôi viết bộ Mặt Thật, tức là La Face Caché Du Regime. Tiếng Anh thì tôi đã viết cuốn Following Ho Chi Minh và nay là cuốn From Ennemy To Friend. 

Tôi nghĩ rằng bà con ở trong nước rất thích tìm đọc mấy quyển sách đó, bởi vì tôi viết theo một giọng điệu... tôi xác định là giọng điệu bình tĩnh, tỉnh táo, tôn trọng sự thật, không bịa đặt mà cũng không chửi bới. Do đó, thanh niên ở trong nước, đồng bào ở trong nước, ngay cả giảng viên ở trong nước, họ vẫn chuyền nhau để đọc, thậm chí họ in ra để truyền đi trong nội bộ.

BẢO VŨ: Trong những tác phẩm ông vừa đề cập, ông tâm đắc nhất với tác phẩm nào? Hay nói cách khác, theo ông, tác phẩm nào là tác phẩm quan trọng nhất?

BÙI TÍN: Quan trọng nhất thì nó tùy từng thời gian. Ví dụ như trong quyển Hoa Xuyên Tuyết, tôi nói đến một số hồi ký riêng và nhất là tôi suy nghĩ về cái thiếu sót nhất của đất nước là tình trạng thiếu dân chủ. Ðất nước Việt Nam tuy đã có độc lập nhưng chưa có dân chủ. Ðấy là bi kịch lớn nhất, đồng thời cũng là nỗi băn khoăn, thậm chí là nỗi nhục của đất nước. 

Vào đầu thế kỷ này, trong khi phần lớn mọi người trên thế giới đã được hưởng dân chủ và dân chủ là giá trị của thời đại; thế mà riêng ở Việt Nam, người dân chưa được hưởng quyền ăn nói tự do, báo chí tự do, bầu cử tự do. Ba mặt đó, và cả tự do về tôn giáo, là những cái mà nhân dân các nước khác đều đã được hưởng cả. 

Quyển Ennemy To Friend này tôi rất thích, vì những người Phương Tây, người Mỹ và người trong nước rất thích và người ta thấy rất hay. Quyển sách ra đời đúng lúc. Trong lúc này, khi nhà cầm quyền Việt Nam ký những hiệp ước bất bình đẳng với Trung Quốc thì người ta càng thấy rõ nhu cầu cần thay đổi đường lối đối ngoại. Ngoài mặt nhà cầm quyền Việt Nam tuyên bố muốn làm bạn với tất cả các nước, nhưng thật ra, trong nội bộ, họ giải thích là gắn bó với Lào và Cam Bốt là trước hết. Ðó gọi là tình hữu nghị đặc biệt. Bởi vì họ muốn giữ vị thế là lãnh tụ đối với ba nước Ðông Dương. 

Rồi đến Trung Quốc. Nhà cầm quyền gọi mối quan hệ giữa Việt Nam đối với Trung Quốc, Cuba và Bắc Hàn là thân thiết bởi vì đó là các nước xã hội chủ nghĩa, Mác Xít, độc đảng của Ðảng Cộng Sản.Sau đó rồi mới đến các nước ASEAN, rồi đến các nước giải phóng dân tộc, rồi đến các nước Phương Tây, và cuối cùng mới đến Hoa Kỳ, là nước nhà cầm quyền Việt Nam xem vừa là bạn nhưng lại vừa là thù. Bởi vì họ lập luận rằng nếu có cái gọi là diễn biến hòa bình thì trước hết, diễn tiến đó xuất phát từ phía Hoa Kỳ.

KẾT: Thưa quý thính giả, vừa rồi là nhà báo Bùi Tín, tức Thành Tín. Thay mặt Ban Việt Ngữ Ðài Phát Thanh Úc Châu, Bảo Vũ xin cám ơn ông Bùi Tín đã dành cho chúng tôi cuộc phỏng vấn này. Mục Thời Sự Quốc Tế Chủ Nhật được kết thúc nơi đây, Bảo Vũ xin kính chào và hẹn quý vị vào lần tới.