Xét kỹ về chính sách kêu gọi Ðại Phản Tỉnh của Giáo Sư Nguyễn Ðình Huy và PT/ TNDT/ XD DC sẽ thấy có nét chính rất giống như chính sách kêu gọi Ðoàn Kết Xóa Bỏ Hận Thù của lãnh tụ công đoàn Walesa tại Ba Lan.

Tai sao vậy? Tại vì cả hai đều ý thức muốn họat động công khai và thành công tại quốc nội dưới sự kiểm sóat khắc khe của đảng cộng sản phải có chính sách khôn ngoan đắc nhân tâm dựa vào 2 điểm chính yếu :

1) phải chủ trương ôn hoà bất bạo động để nhà cầm quyền không có cớ đàn áp và nhờ đó đồng bào mới dám tham dự gia nhập đông đảo ( kinh nghiệm qua sự thành công của Thánh Gandhi ở Ấn Ðộ)

2) phải chủ trương phản tỉnh xoá bỏ hận thù để tạo được thành phần cộng sản phản tỉnh ngay trong cơ cấu cầm quyền. Chính đạo quân thứ 5 này là yếu tố tất yếu để thành công sớm hay muộn cho tiến trình chuyển hóa.

Thực vậy, tại một số quốc gia Ðông Âu, thí dụ như Ba Lan, hoạt động tranh đấu quốc nội luôn luôn bao gồm 2 lực lượng chính :

a) lực lựơng dân chủ ngoài đảng cộng sản, thí dụ : Công Ðòan Liên Ðới Solidarnosc của ông Walesa.

b) lực lượng phản tỉnh trong đảng cộng sản, thí dụ: nhóm cộng sản phản tỉnh của Bí Thư CS Tadeusz Fiszbach ở thành phố Danzig, nơi bộ phận lãnh đạo Công Ðoàn Liên Ðới Solidarnosc được ngấm ngầm giúp đở cho phép họat động bán công khai.

Nhứt là trong giai đoạn chót, rất nhiều cán bộ cộng sản cao cấp hiểu thời thế đã quay ra phản tỉnh. 

Ðiển hình là Tổng Bí Thư Ðảng Cộng Sản Ba Lan, Tướng Jaruzelski, trong giai đoạn 1988 - 1990 đã đứng trong đảng về phe ủng hộ quyết định cho phép Công Ðòan Liên Ðới hoạt động lại để chính thức được tham gia cuộc bầu cử quốc hội năm 1989. Sau đó có lẻ để cám ơn và nêu cao chính sách Ðòan Kết Xóa Bỏ Hận Thù, ông Walesa đã chịu đứng tên viết lời bạt mở đầu giới thiệu quyển hồi ký của cựu Tổng Bí Thư Jaruzelski.

Ðiều rất đáng ngạc nhiên và thích thú là ở vài quốc gia CS Ðông Âu không cần có lực lượng dân chủ ngoài đảng, mà chỉ cần có lực lượng phản tỉnh trong đảng CS, mặc dù vậy tiến trình dân chủ hóa vẫn thành công tốt đẹp. Ðây là chuyện tưởng như hoang đường, khó tin nổi, nhưng thực sự đã xảy ra. Ðiển hình tại Hung Gia Lợi, chính quyền cộng sản dựa vào chinh sách cải cách của Gorbatschow đã can đảm quyết định thay đổi toàn bộ: 

a) Ngày 2/5/1989 dẹp bỏ hàng rào kẻm gai và bải mìn dặt tại tại biên giới vơí nước Áo để cho dân chúng được tự do qua lại và nhờ vậy tạo cơ hội cho dân Ðông Ðức ào ạt đi tị nạn qua Tây Ðức để khởi đầu làm sụp đổ bức tường ô nhục Bá Linh gây nên cuộc cách mạng dân chủ hóa Ðông Âu.

b) Ngày 8/10/1989 Ðảng Cộng Sản Hung Gia Lợi (USAP) là đảng cộng sản đầu tiên trên thế giới tuyên bố tự giải thể để thiết lập chế độ dân chủ đa đảng.

c) Ngày 23/10/1989, Chủ Tịch Nhà Nước, ông Szoros, đọc tuyên ngôn thành lập nền Cộng Hòa Hung Gia Lợi.

Tương tự tại Liên Bang Sô Viết, các xứ tự trị lần lựơt tách rời thành quốc gia độc lập vào năm 1991 và chính cấp lãnh đạo cộng sản tại các xứ này đã tự tiến hành dân chủ hóa cho kịp biến chuyển quốc tế, mà không cần có áp lực của lực lượng dân chủ ngòai đảng. 

Những sự kiện khách quan này cần phải đánh giá lại để hiểu rỏ ràng về vai trò cần thiết của lực lượng cộng sản phản tỉnh trong chiến lược dân chủ hoá. Kinh nghiệm trong quá khứ cho thấy chính lực lượng cộng sản phản tỉnh đã đóng vai trò then chốt trong giai đọan chót quyết định thành hay bại cho tiến trình dân chủ hóa.

Thật vậy nếu nghiên cứu phân tích kỹ diển tiến tại Trung Cộng vào tháng 6 năm 1989 và tại Nam Tư vào tháng 10 năm 2000 thì sẻ thấy rõ chân lý cách mạng này:

1. Mặc dù quy tụ được hàng triệu người về Bắc Kinh và Thượng Hải biểu tình chống nhà cầm quyền với khí thế tưởng như nắm chắc thắng trong tay, nhưng vì giới lãnh đạo sinh viên không chú tâm kêu gọi hoặc không thuyết phục được một lực lượng cộng sản phản tỉnh nào ra mặt ủng hộ - nhứt là trong quân đội cảnh sát - nên cuối cùng bị Ðặng Tiểu Bình phản công đưa quân đội sắc tộc thiểu số về đàn áp đánh bại thê thảm.

2. Trong khi đó, con số người về biểu tình tại thủ đô Nam Tư tuy ít, nhưng vì giới lãnh đạo có kinh nghiệm nhiều hơn nên đã biết móc nối được ngay lực lượng cộng sản phản tỉnh nằm trong guồng máy cầm quyền. Nhờ đó không bị đàn áp như đã từng xảy ra tại Thiên An Môn và cuối cùng lực lượng dân chủ Nam Tư đã thành công rực rở.

Từ đó có thể giải thích khá chính xác một trong những lý do quan trọng : Tại sao cho đến nay chưa thành công dân chủ hóa tại Việt Nam, Trung Cộng, Bắc Hàn và Cuba? 

Bởi vì lực lượng cộng sản phản tỉnh ở đó còn quá ít (Bắc Hàn và Cuba) hoặc quá yếu (Việt Nam và Trung Cộng), đưa đến hậu quả tất yếu là lực lượng dân chủ ngoài đảng phải họat động lẻ loi thiếu yểm trợ quý báu ngấm ngầm từ ngay trong bộ máy cầm quyền nên gặp nhiều đàn áp khó khăn chưa thể sớm thành công được.

Có lẻ ý thức được vai trò cần thiết của lực lượng cộng sản phản tỉnh, Giáo Sư Stephen Young - một người bạn chí thân của cố Giáo Sư Nguyễn Ngọc Huy rất tha thiết với đất nước VN - đã cố ý tìm tiếp xúc liên lạc làm việc chung cùng thành phần này, từ luật sư Nguyễn Mạnh Hà, TS Võ Nhân Trí, đại tá Bùi Tín..... đến ngay cả muốn mời Tướng Võ Nguyên Giáp ra hải ngoại thuyết trình (qua người con gái ruột đang cư ngụ tại Hoa Kỳ) và gần đây còn gửi phân ưu đến tang quyến của Tướng Trần Ðộ. 

Nổ lực đó phải có dụng ý sâu xa: Phải chăng muốn tiếp tay xây dựng một lực lượng cộng sản phản tỉnh có thực lực như đã thành công ở Ðông Âu? .

Kết Luận 

Nói tóm lại, xét kỹ diễn tiến cách mạng Ðông Âu cho thấy vai trò rất quan trọng của lực lượng cộng sản phản tỉnh trong tiến trình dân chủ hóa. Nhà cầm quyền cộng sản không mong gì hơn gây chia rẻ lực lượng tranh đấu trong và ngoài đảng, không muốn cho 2 lực lượng này nắm tay hoạt động yểm trợ nhau, nên đã tạo ra dư luận ganh ghét tị hiềm chống đối lẫn nhau. 

Ðiển hình đã xảy ra vào thập niên trước: 

Ông Trần Xuân Bách (một cán bộ cấp lãnh đạo quan trọng trong Chính Trị Bộ CSVN có triển vọng làm Tổng Bí Thư, muốn cải cách theo Gorbatschow, nhưng vì thiếu sự ủng hộ mạnh mẻ từ bên trong và ngoài đảng, nên sau đó thất bại bị khai trừ và bị an trí tại quê nhà ) đã bị đa số báo chí VN tại hải ngoại chống đối vì nghi oan là muốn làm cải cách giả tạo.

Và sau đó Giáo Sư Nguyễn Ðình Huy cùng PT/ TNDT/XD DC cũng bị hiểu lầm tai hại là làm đối lập cuội nên bị đánh phá tơi bời. Nếu dư luận được hướng dẫn khách quan sáng suốt của giới báo chí và các chính đảng thì rất có thể đất nước VN đã được dân chủ như Ðông Âu từ lâu rồi.

Trong hoàn cảnh hoạt động cực kỳ khó khăn tại quốc nội, cả hai lực lượng tranh đấu dân chủ ở trong và ngoài đảng đều xứng đáng được sự yểm trợ tích cực hữu hiệu từ tinh thần đến vật chất của cộng đồng hải ngoại và các đoàn thể chính trị.

Tín hiệu rỏ ràng nhứt: từ trong nước họ đã cố gắng liên tiếp chuyển đạt thông tin ra hải ngoại vì đặt niềm tin vào chúng ta sẽ ra tay yểm trợ. Xin hãy sáng suốt nhận định và đừng để họ thất vọng thêm một lần nữa!